Catégories
Inyigisho

Bicaye ku ntebe ya Musa

Amasomo: Iz 1, 10.16-20; Zab 50 (49), 7ab.8, 13-14, 16bc-17, 21ab.23a; Mt 23, 1-12

Kuri uyu munsi, Yezu aratugira inama z’uko tugomba kwitwara imbere y’abayobozi bacu. Badufiteho ububasha. Bahawe inshingano zo kurinda itegeko. Tugomba kububaha. Tugomba kumva, gukora no gukurikiza ibyo batubwira. Nyamara na bo barasabwa kubahiriza iryo tegeko.

Catégories
Inyigisho

Nitube intungane nka Data uri mu Ijuru

NITUBE INTUNGANE NKA DATA URI MU IJURU

Inyigisho yo ku cyumweru cya VII gisanzwe A

Amasomo: Lv 19, 1-2. 17-18; Zab 102; 1 Kor 3, 16-23; Mt 5, 38-48.

Amasomo yo kuri iki cyumweru araduhamagarira kuba intungane nk’uko Data uri mu ijuru ari intungane. Twumvise mu gitabo cy’Abalevi, Uhoraho atuma Musa ku bana ba Israheli, ati: Nimube intungane, kuko njyewe, Nyagasani, Imana yanyu ndi intungane. Ubutungane ntibutandukana no gukunda mugenzi wawe ndetse utaretse n’umwanzi wawe.

Mu Ivanjili, Yezu araduhamagarira kurangwa n’ubugwaneza aho kugira inzika no kwihorera. Ibyo byose ariko bigashingira ku rukundo: nimukunde abanzi banyu, musabire ababatoteza. Iri hurizo rirakomeye kandi akenshi rijya ridutsinda. Mu isomo rya kabiri, Pawulo intumwa atwibukije ko turi ingoro y’Imana kandi ko Roho w’Imana adutuyemo. Iyo ngoro y’Imana se si umubiri wacu? Akongeraho ati uzasenya iyo ngoro y’Imana, na we Imana izamusenya.

Twese rero niduharanire kugera ku butungane. Ubwo butungane bugomba gukomoka ku Mana Yo Ntungane, Soko y’ubutungane ikaba Se w’ubutagatifu n’ubutagatifuze. Zabuli yatubwiye kamere y’Imana. Imana ni Intungane iduhanaguraho ibyaha byacu byose; ni umunyampuhwe n’umunyambabazi, ishavurana n’abababaye, itinda kurakara kuko irangwa n’ubugwaneza.

Kugira ngo mu by’ukuri tube intungane, tugomba guca ukubiri n’umujinya no kwihorera. Ijisho cyangwa iryinyo ntirigomba guhorerwa irindi. Intungane ibabarana n’abababaye kandi ikababarira ibikuye ku mutima wayo, ikarangwa n’ubugwaneza n’ubworoherane. Intungane irangwa no gukunda. Urukundo rw’intungane ntirugira imipaka. Intungane irangwa n’umutima mwiza wagukiye kwakira abandi. Intungane ikunda abayikunda hamwe n’abatayikunda; ikunda n’abayitoteza, abayijuragiza, abayijora n’abayijujubya; ntiyanga abajijisha, abakijijinganya n’abajijutse; ntiyirengagiza abajujura n’abasizanira kuyijisha.

None se wowe uri mu nzira y’abaharanira ubutungane? Ushakashakira ubutungane mu zihe nzira? Inzangano, inzika n’inzigo ni inzitizi zizatuma tutagera ku butungane. Niba twirirwa dukocorana ntituzarenga umutaru. Twirinde ubuhemu, ubugome, ubugambanyi n’ubugwari ahubwo turangwe n’impuhwe n’ubugwaneza. Nitureke ubupfayongo, ubupfapfa n’ubupfamutima ahubwo turangwe n’ubupfura n’ubworoherane niba hari uwadukoshereje tumukosore mu buvandimwe n’urukundo. Dufatane urunana maze twese hamwe tuzagere ku butagatifu butagira umucafu.

Niba tudaharaniye ubutungane, mu by’ukuri turavomera mu rutete. Ubu buzima bwo ku isi ni bugufi cyane niyo mpamvu budutegurira ubundi buzima butazima buzatugeza mu bugingo bw’iteka aho tuzabana n’Imana ubuziraherezo. Tuzabana na Yo nituba twarayiteze amatwi, tukayumva kandi tukayumvira tukiri hano ku isi, tukayikurikira tuyikurikiza kandi turangwa n’urukundo ruzira ubucakura n’uburyarya.

Niduce ukubiri n’ubugome hamwe n’ubugomeramana. Nitwubahe ubuzima bw’umuntu kuva akiremwa mu nda ya nyina kugeza Imana imuhamagaye yisaziye. Nta muntu n’umwe ufite uburenganzira bwo kwiyambura cyangwa kwambura abandi ubuzima. Imana ni Yo Nyir’ubuzima. Ni yo yonyine ifite uburenganzira ku buzima bwa muntu kuko ni Yo ibutanga ndetse ikanabusubirana igihe ishakiye. N’iyo wakwibwira ko ufite ububasha n’ubushobozi bwinshi, nta burenganzira na buke ufite bwo gucuza abandi ubuzima.

Buri wese muri twe ni ingoro y’Imana. Iyo ngoro yubatswe n’Imana ubwayo. Uragowe wowe wiha uburenganzira bwo kuyisenya. Bidatinze uraryozwa amaraso y’intungane. Amaherezo y’umwicanyi ni urupfu rw’iteka. Wa mwicanyi we hamwe nawe ushyigikiye abahotozi, wowe ufunga amaso, amatwi n’umutima ngo utumva cyangwa ngo ubone amarira n’imiborogo y’abarengana, nimuhinduke inzira zikigendwa. Naho ubundi bibacikiyeho. Igihe umwami Akabu yari amaze kwica Naboti amujijije umurima we, Eliya yamutumweho maze amubwira ijambo rikomeye: aho imbwa zarigatiye amaraso ya Naboti, ni ho zizarigatira ayawe (1 Bami 21, 19). Bwarakeye iryavuzwe rirataha!

Twese rero turahamagarirwa guhinduka inzira zikingendwa. Nibyo koko, twaremewe kuzajya mu ijuru. Nyuma y’icyaha cya Muntu, Imana yohereje Umwana wayo w’ikinege ngo adushyikirize umukiro w’iteka n’ubwo twari dukwiriye igihano cy’urupfu bitewe n’ibyaha byacu. Nyamara turasabwa gutega ibiganza kugira ngo twakire uwo mukiro. Niturangamire Imana Data Umubyeyi wacu maze hamwe n’abamalayika n’abatagatifu, tuzabane na We ubuziraherezo tumuririmbira indirimbo, zabuli n’ibisingizo hamwe n’Imana Mwana mu bumwe bwa Roho Mutagatifu uko amasekuruza azagenda asimburana n’amasekuruza iteka ryose. Amen.

Mutagatifu Polikarpo, udusabire.

Padri Léonidas NGARUKIYINTWARI.

Catégories
Inyigisho

Jambo wigize umuntu

JAMBO W’IMANA YIGIZE UMUNTU, ABANA NATWE

Amasomo: Iz 52, 11-12; Zab 97; Heb 1, 1-6; Yh 1, 1-18.

1.Ibyishimo byinshi

Uyu ni umunsi w’ibyishimo kuko Uwo twategereje iminsi myinshi yaje. Umukiza w’isi yatuvukiye, nitwishime tunezerwe Aleluya, Aleluya. Noheli ni umunsi w’umukiro kuri bene muntu. Umwana w’Imana, Rumuri nyarumuri, yaje gutura rwagati muri twe. Mu gihe cya Adiventi dushoje, twamwiteguranye amizero, dusiza utununga, dukubura imbuga, dusukura imitima yacu mu byishimo, turasusuruka none yaje nk’uko yabidusezeranyije. Nimucyo natwe rero tumwakirane urugwiro maze ature mu mitima yacu.

Catégories
Inyigisho

“Wigira ubwoba, Mariya, kuko wagize ubutoni ku Mana”

Amasomo: Intg 3, 9-15. 20; Zab 97 (98), 1, 2-3b, 3c-4a. 6b; Ef 1, 3-6. 11-12; Lk 1,26-38.

Mu gihe i Lourdes, Bernadeta yavugaga ko abonekerwa n’umugore w’agatangaza, bamusabye kumubaza izina rye. Uwo mugore yaje kumwibwira avuga ati: Ndi Utasamanywe icyaha (Que soy era immaculada councepciou). Ibyo byabaye mu mwaka w’1858 nyuma y’imyaka ine Papa Piyo wa cyenda yemeje ihame ry’Ubutasamanywe icyaha bwa Bikira Mariya. Ni koko, Mariya yagize ubutoni ku Mana maze imurinda ubusembwa bw’icyaha iyo buva bukagera.

Twumvise mu isomo rya mbere ukuntu byari biducikiyeho nyuma y’icyaha cya Eva na Adamu. Adamu arahakana yivuye inyuma uruhare rwe ashinja umugore we ndetse ntatinya kwitakana Imana: umugore wanshyize iruhande, ni we wampaye kuri cya giti ndarya. Bivuga ngo njye nta ruhare mfite mu kurya ku mbuto za kiriya giti; ahubwo ni urwawe Mana kuko wanshyize uyu mugore iruhande. Umugore na we arashinja inzoka: Inzoka yampenze ubwenge, ndarya. Yahisemo kumva inzoka aho kumvira Imana. Na we arahakana uruhare rwe muri icyo cyaha yakoze. Nubwo bombi bari basangiye imbuto z’igiti bari barabujijwe, nyamara mu kwiregura imbere y’Imana nta washyigikiye undi.

Icyaha ni icyorezo. Icyaha kirasesereza, kigaserereza, kigasenya, kikarimbura. Icyaha kirasiragiza nticyubaka. Kubakira ubucuti ku cyaha ni nko kubaka ku musenyi. Icyaha gisenye ubumwe bwa Adamu na Eva. Nta n’umwe muri bo ushaka guhamwa n’icyaha. Nyamara uburyo buboneye bwo gukira by’ukuri ni ukwemera icyaha wakoze maze ukagisabira imbabazi. Hamwe n’umuririmbyi wa Zabuli ya 50, umunyabyaha wemera ikibi yakoze agatakambira Uhoraho, aramukiza. Ariko akenshi dushaka inyoroshyacyaha, tukitakana abandi kugeza aho twumva dufite uruhare ruto cyane ndetse rujya kuba ntarwo mu byaha twebwe ubwacu dukora.

Uhoraho Imana afite umugambi wo gukiza muntu akamugeza ku mukiro w’iteka. Twumvise ko urubyaro rw’umugore ruzajanjagura umutwe w’inzoka ariko na yo ikarukomeretsa agatsinsino. Biratwereka intambara duhora turwana hagati y’icyiza n’ikibi. Dufashijwe n’imbaraga z’Imana, tugomba kurwana inkundura maze ikibi tukagitsinda burundu.

Nta kabuza icyiza kizatsinda. Amagambo twumvise mu Isomo rya kabiri aratugarurira icyizere. Ni koko Imana yadutoreye muri Yezu Kristu mbere y’ihangwa ry’ibiriho byose kugira ngo tube intungane n’abaziranenge. Tubikesheje Yezu Kristu, turi abana b’Imana. Igisigaye rero ni ukwambarira urugamba maze buri wese agakurikira Kristu umugaba wacu watsinze urupfu burundu. Tutari kumwe na We, ntacyo twakwigezaho.

Nk’uko twabyumvise mu Ivanjili, Bikira Mariya yemeye kuyoborwa n’ugushaka kw’Imana. Mariya ni umutoni w’Imana, yagize ubutoni ku Mana guhera kera na kare. Tujya tumuririmbira ngo “Icyaha cy’inkomoko umuntu wese avukana ntiwigeze ucyanduraho habe n’igitekerezo”. Bikira Mariya yari mu bitekerezo by’Imana mbere y’iremwa ry’ibiriho byose. Mariya na we yahamije ubwo butoni ku Mana igihe yemeye kuzabyara Umwana wayo mu gisubizo yahaye Malayika: Ndi umuja wa Nyagasani, byose bimbeho nk’uko ubivuze.

Nta gushidikanya, Bikira Mariya yagize ubutoni ku Mana. Ni Utasamanywe icyaha. Ubwo butoni yarabushimangiye. Igihe Malayika Gabuliyeli yamutumwagaho, Mariya yari afite uburenganzira busesuye bwo kwemera cyangwa guhakana icyifuzo cy’Imana. Nyamara ntiyashidikanyije yahisemo neza yemera kuba uwa mbere wakiriye Umucunguzi w’abantu bose.

Nyagasani arahamagarira buri wese muri twe kumufasha mu mugambi wo gukiza abantu. Ariko se aho ntitwaba duhugiye mu biturangaza by’iyi si maze tukima amatwi Malayika Nyagasani adutumaho? Nitwisuzume. Ni gute twitangira kugeza umukiro ku bandi? Ahubwo se twe twarawakiriye? Turasabwa guhora twiteguye kwakira ugushaka kw’Imana. Nimucyo rero buri wese muri twe avuge ati: Mbereyeho Nyagasani, ugushaka kwe nikungirirweho. Uyu munsi mukuru utubere umwanya wo kubaho mu butungane duharanira kuba abatoni imbere y’Imana. Umubyeyi Bikira Mariya atubere urugero rwo kumvira Imana muri byose.

Bikira Mariya Utasamanywe icyaha, urajye udusabira twese abaguhungiraho.

Padri Léonidas NGARUKIYINTWARI