Catégories
Inyigisho

Ese Yezu Nyirineza aje yadusangana ubutungane?

Inyigisho yo ku wa gatatu w’Icyumweru cya VI gisanzwe A

Amasomo: Yak 1,19-27; Z 15(14); Mk 8,22-26

Yakobo Mutagatifu Intumwa ya Yezu aragira inama abantu twese yo kwihatira gukora ibitunganye, tukaba intumwa z’amahoro, ubumwe n’ubwiyunge. Ati: Nimwitandukanye rero n’icyitwa ubwandure cyose, n’icyitwa agasigisigi k’ubugira nabi kose, mwakirane urugwiro ijambo ry’Imana ryababibwemo. 

Inama z’Intumwa Yakobo ntizishobora guta guta agaciro. Natwe abagitaguza muri ubu buzima ziratureba: uzabana n’Imana Data ubuziraherezo ni uzaba yakujije ubumuntu bwe amurikiwe n’Ivanjili ya Kristu. Ni uzashyira imbere ukuri ntagengwe n’imbehe cyangwa izindi ndamu zidashinga z’iyi si. Ni uzitandukanya na Nyakibi ndetse n’abambari ba Nyakibi akitandukanya na Shitani, agakurikira Yezu Kristu kandi akamwamamaza.

Uzabona Imana ni uzubaha mugenzi we kuva agisamwa kugera apfuye urupfu rusanzwe, rumwe twita urw’ikirago. Uzabana na Yezu mu Ngoma ye, ni uzagaragaza mu bikorwa ko agengwa n’Ijambo ry’Imana, akaribera umuhamya kabone n’aho yarihorwa. Mwene uyu ategeka umunwa we kandi akagerageza kuba nta makemwa mu maso y’Imana n’abantu.

Bavandimwe iri somo ryiza cyane ritwigishe kurushaho kunogera Imana, gutanga amahoro kuri bose ari nako duharanira kuba abaziranenge. Nta kiza nko guhamya ko ubukristu busumba kure ibindi byose twakwiyita cyangwa twakwitirirwa kuko ni bwo bwonyine bwazamuye kamere muntu buyituza mu Mana Data.

Ineza ya Yezu Kristu iduhoreho kandi amizero yacu ahore amushingiyeho. Dusabe Yezu Nyirineza atube hafi maze naza azadusangane impuhwe. Twemere aduhumure nk’uko twabyumvise mu Ivanjili maze turebana ukwemera, ukwizera n’urukundo ibi bihe turimo. Ivanjili iduhamirije ko uwahumuwe na Yezu arushaho kugenda abona neza, bigaragara, akabona ibintu byose uko biri maze iyo mibonere ikomoka ku Mwana w’Imana akaba ariyo yonyine izatwinjiza mu rusisiro ruhoraho iteka. 

Padiri Théophile NIYONSENGA

Catégories
Inyigisho

Imbaraga z’isengesho ry’uciye bugufi

Inyigisho yo ku wa Kane w’icyumweru cya gatanu gisanzwe

Amasomo matagatifu: 1 Bami 11,4-13; Z 106 (105); Mk 7,24-30

Ivanjili itweretse ukwemera guhambaye k”uriya mugore witwaga umunyamahanga n’umupagani kuko atari uwo mu muryango wa Kiyahudi watowe n’Imana. Nyamara kuba atarabarizwaga mu batowe, ntibyamubujije gushyira amizero ye yose muri Yezu Kristu. Yizeye adashidikana ko Yezu ashobora byose harimo no kumukiriza umwana w’umukobwa wahanzweho na roho mbi.

Yezu ni Umukiza w’abantu bose, mu moko yose no mu mico yose. Umwemera wese azabaho iteka. Nta bwoko bwavukanye umuvumo, ngo ubundi buvukane ubutungane budasubirwaho. Muntu wese iyo ava akagera, guhera kuri Adamu na Eva (usibye gusa Bikira Mariya warinzwe icyaha), yavukanye icyaha cy’inkomoko, ni ukuvuga ko yavukiye hanze y’ubutungane bw’Imana. Hatitawe ku gihagararo, ku ndeshyo, ku moko no ku butunzi, muntu wese wemera azarokorwa no gukurikira (abizi cyangwa atabizi) Yezu Kristu Umukiza akaba ari n’Umwana w’Ikinege w’Imana.

Bimwe mu bigaragaza ukwemera gushyitse k’uriya mubyeyi: yemeye gukora urugendo ashaka Yezu. Ageze imbere ya Yezu, yicishije bugufi, arapfukama, ariyoroshya, abona kuvuga ubusabe bwe. Azi neza ko muntu adategeka Imana ahubwo ko ari we ugomba guca bugufi imbere y’ugushaka kwayo. Byongeye, uyu mugore ntashakira Yezu kumwikubira, aramushakashaka kugira ngo amugeze no ku mukobwa we.

Uyu mugore ntavunda. Azi neza ko ibyo asaba atari uburenganzira bwe ahubwo ko ari impuhwe araba agiriwe. Ni yo mpamvu yemera adashidikanya ko adakwiye kurira ku meza y’abana batowe n’Imana ahubwo ko yiyakiriye nk’akabwana kagenewe kujya karya utwaguye mu nsi y’ameza abana batowe baririyeho.

Yezu yumvise isengesho rituranywe ukwemera ry’uriya mugore. Ngo yabaye akigera iwe, asanga umukobwa we yakize, arambaraye ku buriri.

Mutagatifu Agusitini yaravuze ati: hari igihe dusaba ntiduhabwe kuko dusabana umunabi, umugaga n’ubwikanyize. Hari n’ubwo dusaba ibyo nyamara dufite tutamenye gukoresha neza cyangwa se tugasaba ibyo Imana itajya itanga na rimwe. Ingero: ntushobora gusaba Imana ngo ikwicire umwanzi wawe ngo ibe yabikora: Imana ntitanga urupfu ahubwo yo irarutsinda, igatanga ubuzima. Ni gute wahora utitiriza Imana ngo iguhe amahoro nyamara wowe uyabuza abandi?

Mbere yo gusaba Imana ibindi byose, tubanze tuyisabe itugire beza, itwongerere ukwemera n’ubutungane kandi twemere kubyakira kuko ibitanga. Ntitugasabe bimwe by’abirukanka, bya mpereza vuba nigendere, ahubwo tumenye ko gusaba bisaba kwihangana, guhozaho, no kwiyoroshya ugategereza ubutarambirwa. Tumenye kandi gushimira Imana ibyo yaduhaye, igikuru kikaba ingabire y’ubukristu. Dawe, ngushimiye ko wanshunguje Yezu Umwana wawe ukaba warangize umukristu. Umenya guha agaciro ibyo yahawe, agashima, ni nawe akenshi usaba agahabwa. Koko imbaraga z’isengesho ziba mu mutima ukunda kandi wemera.

Nyagasani Yezu nabane namwe

Padiri Théophile NIYONSENGA/Espagne

Catégories
Inyigisho

“Uwiringiye Uhoraho ntakorwa n’ikimwaro”

INYIGISHO YO KU  WA GATANU KU YA 7 GASHYANTARE 2020
Amasomo: Sir 47,2-11
                    Zab 18 ( 17)
                    Mk 6, 14-19
« Uwiringiye Uhoraho ntakorwa n’ikimwaro »
Bavandimwe Kristu Yezu akuzwe ! Mu buhanga bw’abanyarwanda hari aho bavuga bati “akegereye ntigakiza”. Mu kuvuga ibi, baba bashaka kugaruka ku kaga gakomeye ka muntu, aho umuntu ashobora kuba akonje kandi afite uburyo yakwegera umuriro agashyuha ariko akabyanga abizi kandi abishaka. Baba bashaka kandi kugaruka kuburyo umuntu ashobora kugira inyota kandi abona isoko iruhande rwe ariko agafata iyambere mu kumirana. Nanone baba bashaka kwerekana uburyo umuntu ashobora kuba umupfu kugera aho umuntu yarwara akaremba kandi afite uburyo yakwivuza, ariko agahitamo ububabare abizi kandi abishaka.
Izi ngero ndetse n’izindi nyinshi umuntu yatekereza zigamije kutwumvisha ko uhisemo neza, agahitamo icy’ingenzi aticuza, ko ahubwo urumuri rw’Uhoraho rumurikira ubuzima bwe bwose, haba mu byiza ndetse n’ibibi, mbese ibyo umuntu yahura nabyo muri ubu buzima.
Amasomo matagatifu liturugiya y’ijambo ry’Imana yaduhitiyemo kuzirikana none, aradusubiza ku isoko y’ubukiristu bwacu, aho nk’abantu duhamagarirwa mbere ya byose kubaha Imana n’amategeko yayo kuruta ibindi byose, no kwita kandi tukanitondera indahiro zimwe na zimwe dukora. Iyo usomye neza amateka y’itorwa  ry’umwami Dawudi (1 Sam 16), uko Uhoraho yamuhaye intebe y’ubwami bwa Israheli, wakwanzura ushimangira ubudahangawa by’Uhoraho mu maso y’abamwiringira bose.
Ntawe umwiringira ngo akorwe n’ikimwaro, ntawe umukurikira ngo yikorere amaboko, nta n’umusanga ngo amusanganize ubusa ! Mu mibereho ye, umwami Dawudi ntiyari umugabo gito wawundi usaba uwo yimye, ntashimire uwamugiriye neza, cyangwa ngo yibagirwe gusaba imbabazi igihe yaguye mu cyaha. Natwe rero nk’abana b’Imana, duhamagariwe kworohera urukundo n’icyizere Imana yadushyemo igihe  duhawe impano isumbye izindi yo kubaho turi abana bayo. Icyo duhamagariwe ni ukunga ubumwe n’Umuremyi, kuba intaganzwa no kuririmba tubitewe n’urukundo dufitiye uwaturemyi wacu (Sir 47,8).
Igicubya kandi kigatesha agaciro umushyikirano tugirana n’Umuremyi, ni ukudaha isengesho umwanya w’ibanze mu buzima bwacu; n’ukwimika umwanzi Sekibi yitabaza ibishoboka byose ngo iduhoze ku ngoyi y’icyaha. Kwitaza Sekibi ntibyoroshye mu gihe itaboneka, ntinafatike, ariko birashoboka kandi hari ababishobye mu rugero rwa Yohani Batista. Kimwe mu biranga imbata ya Sekibi icyaha cy’ubusambanyi. Iki cyaha kimunga ubukristu bwacu. Twumvise mu nkuru nziza ntagatifu, ukuntu icyo cyaha cyatumye uwari intungane y’Imana ahatakariza ubuzima (Mk 6, 27). Ivanjili ya none iradusaba guhashya Sekibi twirinda ibi byaha: ishyari, urwango, ubugome, ubusambanyi, kudaha agaciro ikiremwa muntu no gutsimbarara ku mu migenzo ya Sekibi.
Abahanga mu bumenyi bwa muntu, bemeza ko hari uburyo bubiri umuntu akwiriye gufatamo icyemezo: igihe yishimye cyane no mu gihe ababaye cyane. Herodi nk’umwami wari ukunzwe kandi wubashywe na rubanda, kwisubiraho ku ndahiro kandi yakoze kubera ibyishimo by’akana k’agakobwa, byaramunaniye bigeza ndetse ku rupfu wa Yohani Batista. Kwanga icyaha, gukurikira Yezu Kristu, kumwamamaza, kutaryamira ukuri,..ni bimwe mu byaranze Yohani Batista kandi natwe nk’ababatijwe nicyo duhamagariwe.
Mu ndangakwemera ya Kiliziya Gatolika hari aho tugira tuti:  “ …nemera izuka ry’abapfuye n’ubugingo bwo mu gihe kizaza”.  Natwe rero mu mibereho yacu hano muri ubu buzima, hari byinshi biturushya:  ingorane, inabi igenda irushaho kuba nyinshi mu bantu, ibitotezo binaganisha ku rupfu, akarengane nk’akagiriwe Yohani,..ibyo byose ndetse n’ibindi tutarondoye ntabwo aribyo bifite ijambo rya nyuma ku buzima bw’umukristu. Ahubwo turangamire Yezu Kristu we Nzira, Ukuri n’Ubugingo ( Yh 14,6) wahuye n’ibikomeye biruta ibyo kandi akabitsindisha umusaraba we mutagatifu, akaba ari nawo natwe dukesha agakiza.
Ese niba umuntu ashobora kureba undi abyina akishima by’akanya gato akaba yagaba ibyo adunze harimo n’ibitari ibye, uharanira ibyishimo bizahoraho iteka akwiye kwitwara ate ?
Nyagasani Yezu n’abane namwe !
Padiri Prosper NIYONAGIRA
Puruwasi GITARAMA, Diyosezi KABGAYI
Catégories
Inyigisho

Tomasi wa Akwino: “Umuhanga ni uzi Imana Data kandi akayikurikira”

Inyigisho yo ku wa kabiri w’icyumweru cya III gisanzwe A

Amasomo 2 Sam 6,12b-15.17-19; Zab 24(23); Mk 3,31-35

Mutagatifu Tomasi wa Akwino yavukiye mu Butaliyani, mu muryango ukize ahagana mu mwaka wa 1225. Nyuma yo kwiga amashuri avanza n’ayisumbuye hafi y’akarere k’iwabo ahitwa i Roccasecca, yakomereje muri kaminuza i Napule. Umuhamagaro we wigaragaraje cyane ari muri iyo kaminuza. Yigira inama yo kujya kwiha Imana anyuze mu muryango w’Abadominikani. Ibi byababaje cyane ababyeyi be kuko babonaga apfuye ubusa kandi agiye guca umuryango!

Ijwi ry’Imana ryakomeje kumuhamagara, nyuma y’igihe yari yarabiretse yarisubiriye muri gahunda z’ababyeyi be, Tomasi yafashe icyemezo kidakuka cyo kujya mu Badominikani. Aba bamwakiriye neza maze nyuma yo kumuhugura ku byo kwiha Imana no ku buzima bw’umuryango yinjiyemo, bamwohereza kwiga i Parisi mu Bufransa. Yizeyo iby’ukwemera. Yabaye umuhanga w’icyatwa, atangaza abarimu benshi kandi ari ko ahuza ubuhanga n’ubutungane. Nta cyiza nko kubona umuntu w’umuhanga kandi usenga, uca bugufi imbere y’Imana kandi akarangwa n’imigenzo n’imigenzereze mpamyavanjili.  Yaje kwigisha aho i Parisi, yandika ibitabo byinshi cyane ndetse n’aho asubiriye i Napule mu Butaliyani akomeza kwigisha ashize amanga Ivanjili ya Kristu ari nako ahugura abantu muri byinshi nk’umusaseridoti.

Mutagatifu Tomasi wa Akwini yakundishije abatari bake Isakramentu ry’Ukaristiya. Yaryitaga Isakramentu ry’Urukundo ndengakamere rw’Imana. Akundisha benshi Umusaraba wa Kristu, wo wamanitsweho agakiza k’isi. Tomasi yitabye Imana ubwo yari mu rugendo agana Lyon mu Bufransa; amaze guhabwa Ugusigwa kw’abarwayi n’Ukaristiya nk’impamba y’abagana ijuru maze yisangira uwo yakoreye amugororera ubutagatifu no kumushengerera imbona nkubone mu ijuru.

Twamwigiraho byinshi kandi inyigisho ze na n’ubu zibeshejeho Kiliziya ya none. Bimwe muri ibyo twamwigiraho harimo: kwitegereza ibyaremwe, ntitubihagararireho, ahubwo tukabikoresha neza biduhuza kandi bitunywanisha n’Umuremyi. Kumenya ko umuhanga nyawe ari uwamenye Kristu, akamukurikira, akamwigana kandi akamumenyesha abandi mu mvugo no mubireho ye. Tomasi aduhe kumenya ko umuryango w’Imana, umuryango wa Roho Mutagatifu twinjiyemo tubatizwa ari ko usumba imiryango yose y’isi, ndetse n’iyo tuvukamo.

Ni byo Yezu yatweretse mu Ivanjili ko mu kwinjira mu muryango w’abana b’Imana ari wo Kiliziya, byaduhaye kugirana isano ikomeye cyane na Yezu Kristu. Batisimu yatugize abo mu muryango wa Kristu. Yemeye ko tuba abavandimwe be, barumuna be, bashiki be tubikesha ijambo rye ryaturemye bundi bushya rikaduha kamere y’ab’ijuru.

Mudatagtifu Tomasi wa Akwino adusabire maze turusheho gukunda Kiliziya no kuyitangira. Twizere kandi twemere Imana maze ibyiza bihita tubamo bya buri munsi bitwigishe kwibanda ku by’ijuru bizahoraho iteka.

Padiri Théophile NIYONSENGA/ Espagne