Catégories
Inyigisho

Tunga Pasika kandi uyisangire n’abandi

Icya 2 cya Pasika, Icyumweru cy’Impuhwe z’Imana, 19/4/2020

Intu 2, 42-47; Zab 117, 2-4.13-15b.22-24; 1 Pet 1, 3-9; Yh 20, 19-31

Kuri uyu wa 19 mata 2020 turahimbaza Icyumweru cya 2 cya Pasika. Igihe cya Pasika kimara iminsi 50, aho duhimbaza Pentekositi: Roho Mutagatifu amanukira mu mitima y’intumwa. Iminsi 8 muri iyo 50, uhereye ku cyumweru nyirizina cya Pasika tuyihimbaza nk’umunsi umwe wa Pasika wabaye uyu munsi. Umusaserdoti ati: “Nyagasani, none duteraniye imbere yawe kugira ngo duhimbaze uyu munsi muhire Kristu yazutseho, maze ukamukuza umwicaza iburyo bwawe”.  Iki cyumweru cya 2 rero, kibariweho ni cyo gisoza ya minsi 8, noheho kikatwinjiza mu gihe cya Pasika.

1.Amakanzu yererana

Bavandimwe, mu rwego rwo gufasha abakristu kumenya, kuzirikana no kwibuganizamo ibanga ry’umukiro wabo bahimbaza, mu bihugu bimwe na bimwe abakristu bagenda baha buri cyumweru izina ryihariye. Ahenshi riba rifatiye ku Ivanjili  iteganyijwe cyangwa ku kindi kintu bahimbaza. Ingero: Icyumweru cya Zakewusi, icy’izuka rya Lazaro, icy’umusamaritani mwiza, icya Mashami, icya Yezu umushumba mwiza…Mu binyejana bya mbere bya Kiliziya iki cyumweru cya 2 cya Pasika bakitaga icy’umweru cy’ “amakanzu yererana”. “Hahirwa abamesa amakanzu yabo bakayerzereza mu maraso ya Ntama” (Hish 7,14). Mu yandi magaambo hahirwa ababatijwe, ni ukuvuga abapfanye na Kristu bakazukana na we kandi bagakomera ku masezerano ya Batisimu ari yo: kwanga icyaha, gukurikira Yezu Kristu no kumwamamaza.

Kuki iki cyumeru bakitiriye amakanzu yererana? Abigishwa babaga barabatijwe mu ijoro rya Pasika (mu Gitaramo) bamaraga icyumweru cyose, iminsi 8 bambaye amakanzu yererana, wa mwambaro utagira ubwandu ugenewe abakwe bo mu ijuru. Muri Batisimu twambitswe Kristu. Nta kumwiyambura, nta kumuhakana kuko ni We mahoro yacu kandi ni We uduhishurira byuzuye Imana Se akanayitugezaho. Ni we nzira, ukuri n’ubugingo. Ku babatijwe, iyo minsi umunani mu mwambaro wererana yafatwaga nk’iminsi ya buki muri Batisimu. In albis cyangwa in albis deponendis. Nyuma y’aho basigaraga bambaye Kristu mu mutima maze bagashyira ku ruhande umwambaro bakambara ibisanzwe bya buri munsi.

2.Impuhwe z’Imana

Muri Pologne bari basanganywe umuco mwiza wo guhimbaza no kwita icya 2 cya Pasika: icyumweru cy’impuhwe z’Imana bisunze mutagatifu mama Faustina Kowalska. Mutagatifu Yohani Paul wa II Papa yarazirikanye asanga abantu twaragiriwe impuhwe zihebuje ubwo Imana iducunguje Umwana wayo ikunda cyane, maze ku bwe ikatugira abakristu tubikesha Batisimu. Imana yemeye kutwishingira kibyeyi, koko twitwa abana bayo mu mwana wayo w’ikinege Yezu Kristu. Ni yo mpamvu Papa, mu mwaka wa 2000 yatangaje ko icya 2 cya Pasika ari icyumweru cy’impuhwe z’Imana.

2.1. Birakwiye ko twiyambaza kandi duhimbaza impuhwe z’Imana

Impuhwe z’Imana ni zo zonyine zituvana mu busa zikadushyira mu buzima, mu bwoba (nka bumwe bw’abigishwa bari bifungiranye kubera gutinya abayahudi) maze zikaduha Yezu uduha amahoro, akatwiyereka, akaduhumuriza, akaduha Roho Mutagatifu maze akanatwizera kugera n’aho adutuma ngo tuhamubere, tumuhagararire (n’ubwo tutamusimbura). Ni byo Ivanjili ihamya iti:

Nuko Yezu agira atya araza, ahagarara hagati yabo, arababwira ati «Nimugire amahoro.» Amaze kuvuga atyo, abereka ibiganza n’urubavu rwe. Abigishwa babonye Nyagasani, ibyishimo birabasaga. Yezu yongera kubabwira ati «Nimugire amahoro. Nk’uko Data yantumye, nanjye ndabatumye.»  Amaze kuvuga atyo, abahuhaho, arababwira ati: «Nimwakire Roho Mutagatifu. Abo muzakiza ibyaha bazabikizwa, abo mutazabikiza bazabigumana» (Yoh 20, 19-22).

Koko ni zo zisotse kandi zisendereye mu isakramentu rya Batisimu n’iry’imbabazi aho Yezu atuma Intumwa ze kwigisha no kubatiza abazamwemera ndetse no kubakiza ibyaha kandi nabo ari abanyantege nke! Yezu ati: “Abo muzakiza ibyaha bazabikizwa, abo mutazabikiza bazabigumana» (Yh 20,23). Impuhwe z’Imana ni zo ziduhamagarira ukwemera gutagatifu zo zagaruye Tomasi zikamukura iyo yari yaragiye aho yakabaye hamwe n’abandi maze zikamwiyereka: “Hashize iminsi munani, abigishwa na bwo bari bikingiranye mu nzu, noneho Tomasi ari kumwe na bo. Yezu agira atya aba ahagaze hagati yabo, inzugi zikinze, arababwira ati «Nimugire amahoro” (Yoh 20,26).

Impuhwe z’Imana ni zo zakira abari bariheje cyangwa se barabaye ibigwari bitandukanya n’abandi maze zikabasubiza amahoro, zikongera kubabumbira bamwe. N’iyo bakinangiye bagishaka ibimenyetso bifatika byabemeza, impuhwe z’Imana ni zo zifata umwanya zikisobanura, zikabemeza kugera ubwo uwemejwe na zo yamamaza ukwemera yivuye inyuma ko Kristu ari we Mana, ari We Nyagasani. Ivanjili irabihamya neza: “Yezu abwira Tomasi ati «Shyira urutoki rwawe hano, urebe n’ibiganza byanjye; zana n’ikiganza cyawe ugishyire mu rubavu rwanjye, maze ureke kuba umuhakanyi, ahubwo ube umwemezi.» Tomasi amusubiza avuga, ati: «Nyagasani, Mana yanjye!» Yezu aramubwira ati: «Wemejwe n’uko umbonye; hahirwa abemera batabanje kwirebera.» (Yoh 20,27-29).

Impuhwe z’Imana nizo zihora zisanganira kandi zitegereje kwakira abasasa imigeri bashyiraho impamvu runaka zatuma bemera niba zubahirijwe. Imana yinjiye mu mutima w’amage ya muntu ni na cyo iryo jambo risobanura kuko riva ku kilatini miseria (amage, ubukene bwa muntu), cor, cordis (umutima).

2.2. Bimwe mu biranga abahuye n’impuhwe z’Imana

Umwanditsi Yohani Intumwa ahamya ko impuhwe z’Imana ziboneka mu buryo busendereye mu kwemera ko Yezu ari Kristu, Umwana w’Imana wigize umuntu. Kandi umwemera wese agira ubugingo kandi akabugira busagambye (Yoh 10,10; 20,31). Uwamenye impuhwe z’Imana kandi arangwa no guhimbaza icyumweru kuko ni wo munsi muhire Kristu yazutseho. Ni umunsi w’Imana, umunsi wa Kristu, umunsi w’umutsindo, umunsi w’amahoro ubugira kabiri ku cyumweru ni ho honyine yahaye abe amahoro asendereye: ati: “nimugire amahoro”, “Shalom”. Icyumweru ni umunsi wa Kiliziya, ni na wo munsi Yezu yasubiyeho mu Ijuru kandi aha abe Roho Mutagatifu.

Twumvise mu isomo rya kabiri ibiranga abakristu ba mbere bo mbuto zashibutse ku cyumweru cyangwa ku izuka rya Nyagasani: kumva inyigisho z’Intumwa, gushyira hamwe, kumanyura umugati no gusenga. “Imanyura ry’Umugati”, cyangwa “isangira rya Nyagasani” ni uko bitaga icyo twita ubu “Igitambo ry’Ukaristiya” (reba 1 Kor 11,17-34).

N’ubwo ibi bihe by’amage twashyizwemo na coronavirus, bidukomereye, tugerageze kubungabunga no guhana amahoro Kristu atanga; amahoro isi na coronavirus bitaduha kandi bitatwambura. Koko nta gikwiriye kudutandukanya n’urukundo Imana yadukunze muri Kristu, byaba ibyago, inzara, iki cyorezo n’ibindi (Rom 8,35). Tuzirikane kandi ko n’ubwo icyumweru ari umunsi w’Imana, ni n’umunsi wagenewe muntu. Bityo rero, dusangire izuka rya Kristu dusaranganya ibyiza dufite n’abababaye cyane baturimo.

Uwo uhembuye ababaye muri ibi bihe, uraba umuhaye izuka, ni ukuvuga Icyumweru wo munsi wa Kristu, kuko uraba umuhaye kuruhuka neza, gutekereza neza no gusenga neza, nibura mu nda hari ikirimo. Ahari urukundo n’umubano Imana iba ihari, kandi urukundo nyarwo rugaragarira mu bikorwa byiza tugirira abo bose badutegerejeho ubufasha n’ubwunganizi. Nyagasani Yezu abane namwe kandi Pasika nziza. Aleluya.

Padiri Théophile NIYONSENGA

Catégories
Inyigisho

Ni ikihe gisabisho kinyura Imana Data?

Inyigisho yo ku wa kabiri w’icyumweru cya mbere cy’Igisibo A

Amasomo: Iz 55,10-11; Z 34 (33); Mt 6,7-15

Mu Ivanjili ntagatifu, Yezu Kristu aradusaba kwitwara nk’abana b’Imana kandi koko turi bo tubikesha batisimu twahawe. Ikintu nyamukuru kiranga imyitwarire y’umwana imbere y’umubyeyi we ni ukumvira no kwizera. Umwana mwiza yumvira umubyeyi we kandi akamwizera kuko ari we akesha kubaho.

Umwana usaba igikwiye kandi akagisabana ukwizera no gushyira mu gaciro, si ngombwa ko asukiranya amagambo cyangwa se avuga menshi. Kubera ko Se iyo ari mwiza atigera afata umwana we nk’umugaragaru cyangwa umucakara, ibyo bituma nta cyo ahisha abana be mu byo atunze cyangwa mu mibereho rusange y’umuryango. Bityo umwana uzi neza ubushobozi bw’ababyeyi abasaba ikintu runaka abizeye kandi agasaba ibiri mu mushobozi bwabo.

Imana ni yo Mubyeyi w’ikirenga, udukunda byahebuje kandi wumva abana be akabaha ikibakwiye. Ku bw’impuhwe zayo, Imana Data igirira neza ababi n’abeza, abibuka kuyisaba n’abatajya babyitaho. Byongeye, hejuru yo kuduha ibyo tuyisabye igihe isanze bikwiye kandi bikenewe, Imana Data yongeraho no kuduha ibyo tutajya twibuka cyangwa dutinyuka kuyisaba, Yo ubwayo ibona ko dukeneye.

Mu byo dusaba byose, tujye twibuka kubanza no kwibanda ku gukuza Imana. Igisabisho cy’ibanze kandi gihuye n’itegeko rya mbere mu y’Imana ni iki: Dawe, izina ryawe niryubahwe. Twese tugomba gusaba ko ugushaka kw’Imana gukorwa mu buzima bwacu bwa buri munsi. Umugambi wayo ubanzirize ibyo nkora, kandi byose mbikore mu murongo wayo, mbisoreze muri yo. Byose bibe mu gushaka kwayo.

Ibi bihuye n’itegeko nyamukuru twahawe ryo gukunda Imana n’umutima wacu wose, uko turi kose n’ibyacu byose. Imana igire umwanya w’ikirenga mu buzima bw’abemera. Erega ni na cyo twasezeranye tubatizwa: twasezeranye guhigika Sekibi n’ibirwanya Imana na muntu byose, dusezerana gukurikira Yezu Kristu no kumwamamaza.

Igisabisho cya kabiri tugomba kwitaho mu mubano wacu na Data, gishamikiye ku cya mbere. Uwakunze Imana Data, ntatana no gukunda uwo Imana yiremeye mu ishusho ryayo. Yezu ati nukunda Imana n’uwo uri we wese, uzanakunde na mugenzi wawe nk’uko wowe ubwawe wikunda. Bimwe mu bigaragaza ko dukunda Imana koko, ni uko twihatira gusangira no gusaranganya rya funguro rya buri munsi, n’abashonji. Ni uko kandi tubabarira abaducumuyeho tugiriye ko natwe Imana yatubabariye mu mwana wayo Yezu Kristu.

Bavandimwe, tworohere Imana maze itwiyoborere. Dukomeze tugire igisibo Gitagatifu. Yezu Nyirineza naza azadusangane impuhwe n’urukundo.

Padiri Théophile NIYONSENGA /Espagne

Catégories
Inyigisho

Agaciro ko gusiba no kwigomwa

Inyigisho yo ku wa Gatanu ukurikira uwa Gatatu w’ivu

Amasomo: Iz 58,1-9a; Mt 9,14-15

Umuntu asomye ivanjili ya none yihuta, adafashe akanya wo kuyizirikanaho, yakeka ko Yezu arwanya umugenzo mwiza wo gusiba cyangwa se kwigomwa. Yezu asubije abigishwa ba Yohani bamubajije impamvu abigishwa be badasiba kurya kandi biri mu mategeko ya Musa. Yezu arabasubije ati: “Birakwiye se ko abakwe bagira ishavu bakiri kumwe n’umukwe? Ariko hazaza igihe umukwe azabavanwamo, ni bwo bazasiba. Yezu ashatse kubera ko umuntu adasiba agamije gusiba gusa! Umuntu ntiyizirika umukanda agamije kwibabaza gusa! Urugero, mu gihe cy’ihinga, ntabwo umuhinzi yizirika umukanda, akemera agatoranya mu mbuto y’ibishyimbo utwo ateka abona tutujuje ubuzirange, ntabikora agamije gutungwa gusa n’utwo tw’ibihuhwa cyangwa utujonjori. Si uko ari two turyoshye, si uko ari two turimo intungamubiri. Mu ihinga ry’ibirayi, igihe imbuto iba ihenda cyangwa ari nke, bikajyana n’inzara y’ibiba, usangwa bamwe bajonjoramo imicwira cyangwa imitotwe (uturayi tubi tudashora kumera), maze bakaduteka. Si uko ari two tuba turyoshye. Umuhinzi yizirika umukanda agamije kubiba ngo azabone umusaruro utubutse. Kwigomwa no kwizirika umukanda bikorwe hagamijwe kugera ku cyiza kisumbuyeho.

Kuba hari uwigomwa akagira udufranga agenda yizigamira kuri konti, akaba yiyibagije kwifurahisha nk’abandi bose babayeho neza, si uko abonye iryo raha ryamugwa nabi, ahubwo aba agamije kuzunguka ejo hazaza byisumbuyeho. No kwigomwa cyangwa gusiba ntibigakorwe nko kurangiza umuhango. Iyo myifatire y’inyuma gusa cyangwa se imihango, imigenzo n’imiziririzo itaganisha ku busabaniramana no kugusaranganya n’abababaye, Yezu ayamaganira kure. Tuzirikane ko bidahagije kwisigisha ivu mu Gisibo niba tutababarana n’abababaye ngo twishimane n’abishimye. Nta cyo byaba bitumariye, muri iki Gisibo, kuba twakwigomwa bimwe mu byo dukunda cyane kandi byiza nko mu biribwa, ibinyobwa…niba ibyo twigomwe tutabiramiza abatagira kirengera. Nta cyo byaba bimaze kwibwira ngo nahimbaje neza Igisibo kuko ntaririmba Aleluya, ahubwo nkambara umwambaro w’ishavu riganisha ku mizero…ibi byose twaba tubyakira nabi niba bitatubibamo umutima w’urukundo rw’Imana na bagenzi bacu.

Ugusiba cyangwa ukwigomwa ku mukristu ni umugenzo mwiza ariko rero ugira agaciro igihe uwukora umunywanishije na Yezu Kristu. Ufite Yezu afite byose; nta kindi yasabwa kwigomwa; yasabwa kwigomwa iki kindi se ko ukwigomwa nyako gushyitsa by’indunduro kuri Yezu Kristu. Igihe bari bakiri kumwe na Yezu, ba Cumi na babiri ntibigomwaga; bari bafite Imana-Muntu rwose. Nyamara igihe abavanwemo, apfiriye ku musaraba, byo bisanze mu mage, mu bwigunge, mu kwigomwa gukomeye. Bagiye mu nzu barifungirana, mu bwoba, mu kwigomwa no kwibabaza kubera gutinya abayahudi. Bikira Mariya yari kumwe nabo, abahumuriza, basenga bategereje gusa ihumure ry’izuka batangarizwa na Data uri mu ijuru nk’uko byari byaranditswe.

Yego Yezu turi kumwe by’ikirenga muri Ukaristiya Ntagatifu, ariko kandi uku kuba hamwe natwe kudusaba kwigomwa, gusiba, no kugira ibyo twibabazaho kuko tutaramusingira neza ku buryo busendereye kandi buhoraho. Muri make turacyari mu rugendo, ntituragera aho twaremewe kuzatura ubuziraherezo. Ikindi kandi turacyari abanyabyaha n’abanyantege nke, ntituraba intungane nka Data uri mu Ijuru. Byongeye dusabwa gusiba no kwigomwa kuko uko hari ubwunganizi bw’abandi nkenera buri munsi ngo mbeho, ni nako hari abakeneye ubwanjye ngo batere kabiri. Twigomwe, dusibe kugira ngo twunganirane.

Koko Igisibo gishimwa n’Uhoraho, si ukugarukira ku kwisiga ivu cyangwa kwambara ibigunira, si ukuba tutaririmba Aleluya, si ukwikomanga mu gituza ngo “koko naracumuye rwose” ngo ube wakwibwira ko bihagije, si ukwijima mu maso cyangwa gupfukama umwanya munini mu nzira y’umusaraba…Igisibo gishimisha Imana Data ni: uguca ingoyi z’akarengane (kwirinda kurenganya umuntu, ugakurikiza ubutabera kandi mu rukundo), gukuraho ibishikamira muntu byose cyane cyane icyaha n’ingeso mbi kidukururamo, gusangira ifunguro ryawe n’umushonji, kugoboka abatagira aho bikinga, …kwishyira mu mwanya w’ubabaye, ukamutabara uko ubashije bitewe n’ubushobozi bwawe kandi ukabikora umwubashye nk’umuvandimwe wawe.

Dukomeze tugire Igisibo cyiza. Ineza ya Yezu Kristu iduhoreho, ariko kandi natwe amizero yacu ahore amushingiyeho.

Padiri Théophile NIYONSENGA/Espagne

Catégories
Inyigisho

Inzira ya Kristu ni yo ya muntu nyamuntu

Inyigisho yo ku wa Kane ukurikira uwa gatatu w’ivu

Amasomo matagatifu: Ivug 30,15-20; Z 1; Lk 9,22-25

Kuri uyu wa Kane wa mbere w’Igisibo, bamwe baracyafite ku mpanga ikimenyetso cy’ivu basizwe, ejo hashize ku wa gatatu ubwo batangiraga urugendo rutagatifu rubaganisha kuri Pasika ya Nyagasani. Mu Ivanjili Ntagatifu, Yezu atweretse inzira ibyiri: inzira ye y’Umusaraba agomba gucamo byanze bikunze kugira ngo aducungure; ndetse n’inzira y’uzamwemera wese.

Yezu ati: Umwana w’umuntu agomba kuzababara cyane…akicwa kandi akazazuka ku munsi wa gatatu (Lk 9,22). Iyo ni inzira ya mbere: inzira y’Imana-muntu, ari we Yezu Kristu Umwana w’Imana. Imana ubwayo yishushanyije na muntu muri byose nta na kimwe imwitandukanyijeho keretse icyaha. Yiyemeje kuvuka nka muntu; Imana ibyarwa na muntu ari we Bikira Mariya wasamye umwana w’Imana ku bwa Roho Mutagatifu. Imana ivuka nka muntu kandi ivukira mu bantu, ibaho nka twe kandi koko nk’umuntu rwose, kugera n’aho yishushanyije na muntu mu misaraba ye, mu miruho no mu rupfu rumeze nk’urwacu. Ibyo byose Imana yabinyuzemo igamije kugorora ibyagoramye muri kamere muntu kubera ibyaha byacu, maze idutsindira rwa rupfu rwari rwarigize rurangizamuntu! Yezu Kristu azutse ku munsi wa gatatu, yambuye urupfu ububasha-herezo rya byose rwari rwarabohoje ku bwo gucumura kwacu.

Mu buryo bubiri, Yezu yashegeshe urupfu rwari rwarigize ingunge na gaheza: mbere na mbere yarunyaze ijambo rya nyuma rwari rufite kuri mwene muntu; ruherukira aho kuba gaheza, ahubwo arutoboramo inzira nyabagendwa tunyuramo twese tujya ibudapfa mu Ijuru. Ubu rwose, ku bemera, kwa rupfu si ho herezo, ahubwo ni iteme nyabagendwa tunyuramo, tukambuka iyo mva, tukagera hakurya kwa Bugingo budashira: Yezu Kristu ni We Bugingo budashira (Yoh 10,10). Ubwa kabiri, Yezu yatsinze urupfu arunyaga urubori rwarwo, rumwe rwarumishaga abantu bigatuma babaho mu bwoba, mu gukebaguza, no mu rwikekwe.

Ese aho tuzi ko muri Batisimu ya buri wese muri twe, ariho Yezu yambuye ububasha urupfu kandi agahindura ubusa ubumara bw’urubori rwa rupfu? Ibi bituma uwabatijwe akemera ko Kristu aca intege urubori rwa rupfu, yemera guhamya ukuri, ubumwe n’ubwiyunge nyabwo ashize amanga, kabone n’aho yabizira. Abahowe Imana, abamaritiri bemeye guhamya ukuri n’urukundo by’Imana kuko bo batemeye kugengwa na rubori rwa rupfu ushaka guheza abantu mu bucakara bw’icyaha. Abo bose bapfa batigeze bahemuka cyangwa ngo bimike ikinyoma, badusiga turira, nyamara bo bibereye mu mahoro mu ijuru kuko biyambuye (ku bwa Kristu) imbaraga zose z’urupfu. Bimitse muri bo no muri bagenzi babo ubuzima butagatifu bw’Imana Data none bambitswe ikuzo bimikwa mu buzima buhoraho iteka, bitwa Abatagatifu.

Natwe rero abagitaguza muri ubu buzima duhamagariwe kunyura inzira ya kabiri Kristu yaturangiye. Iya mbere, ari yo twakwita inzira-ncungu cyangwa inzira-rugero ni inzira y’umusaraba ya Kristu. Iya kabiri ni iyacu twe abakristu kandi ivuka ku ya mbere akaba ari no muri yo ivoma imbaraga. Ni yo Yezu yaturangiye agira ati: ushaka kunkurikira yiyibagirwe ubwe, aheke umusaraba we maze ankurikire…kuko uzahara ubugingo bwe ari njye agirira, azabukiza (Lk 9,23-24).

Uwahitamo neza yahitamo inzira ya Kristu kuko ari yo ya muntu nyamuntu cyangwa muntu w’ukuri, w’amahoro n’ubutungane. Iyi nzira ya Kristu ni yo yonyine itanga uzima bw’iteka. Ineza ya Nyagasani Yezu Kristu iduhoreho ariko kandi natwe amizero yacu ahore amushingiyeho.

Padiri Théophile NIYONSENGA/Espagne