Catégories
Inyigisho

Gusiba ni ukubabazwa n’ibyaha byanjye nkabyicuza

Inyigisho yo ku wa gatatu w’icyumweru cya 1, Igisibo 2014

Ku ya 12 Gashyantare 2014 – Yateguwe na Padiri Théoneste NZAYISENGA

Amasomo: Yonasi 3,1-10; Lk 11, 29-32

Dukomeje urugendo rw’igisibo

Bavandimwe igihe cy’Igisibo twatangiye ku wa gatatu w’ivu, kizarangira ku wa kane mutagatifu mu Misa yo guha umugisha amavuta matagatifu. Igisibo rero kimara iminsi mirongo ine. Iyi minsi ariko ifite inkomoko mu Isezerano rya Kera.; ishushanya iminsi 40 Musa yamaze ku musozi wa Sinayi mbere yo gushyikiriza umuryango wa Israheli amategeko ( Iyim 24, 18). Ishushanya kandi imyaka 40 Abayisiraheli bamaze mu butayu ( Ibar 14, 34). Mu Isezerano rishya igisibo kitwibutsa iminsi 40 n’amajoro 40 Yezu yamaze mu butayu asenga, atarya, atanywa kandi ashukwa na Sekibi, ariko amaherezo akegukana umutsindo. Bityo umukristu ukoze igisibo neza arangwa n’imigenzo myiza yo gusiba cyangwa kwigomwa, gusenga, kwicuza n’ibikorwa by’urukundo.

Gatigisimu ya Kiliziya gatolika itubwira ko «igisibo ari igihe gikomeye cy’umwaka wa liturujiya, aho Kiliziya igaragariza abana bayo imbabazi n’impuhwe ku buryo bwihariye. Ni igihe kigenewe by’umwihariko imyitozo nyobokamana yo gusiba cyangwa kwigomwa ku bushake, gusenga, kwicuza, gufasha no gusangira n’abandi cyane cyane dukora ibikorwa by’urukundo»( Catéchisme de l’Eglise Catholique no 1438). Ibi ni byo Inama nkuru ya Vatikani II igarukaho igira iti: « mu gihe cy’igisibo, ukwicuza ntikugomba kuba uk’umuntu ku giti cye gusa, ahubwo kugomba kuba ukwicuza gushyitse kandi kugaragara n’inyuma, bityo kugafasha umuntu ubwe ndetse kukanagirira akamaro ababana na we bose»( Inama nkuru ya Vatikani II, Const. Sacrosanctum Concilium no 110). Koko rero ubwo turi ingingo z’umubiri wa Kristu ari wo Kiliziya, urugingo urwo ari rwo rwose iyo rwangiritse rutuma n’umubiri wose ubabara. Ni yo mpamvu muri iki gisibo dukwiye gushyira hamwe imbaraga n’isengesho ngo tugane twese ibirori bya Pasika.

Mu gihe cy’igisibo rero, dukwiye kwegera Yezu ubabara kandi utubwira ati: «Hahirwa abababaye» (Mt 5,5). Iyi mvugo ariko ntiyoroheye kuyumva umukristu utaratwarwa n’urukundo rwa Kristu. We rero aribwira ati: «Dore ibitajyanye: amarira n’ibyishimo. Umuntu yashobora ate kwishima kandi ababaye? Yagwiza ate impumuro y’ibyishimo n’umunezero kandi ishavu n’agahinda byamurembeje?». Umukristu nyawe rero agomba kwifatanya na Kristu mu bubabare bwe, bityo agaheka umusaraba we akamukurikira. Bavandimwe inzira igana Pasika ni inzira y’umusaraba. Ni inzira yo kwigomwa, yo gusiba no kwisubiraho. Kandi koko ukwisubiraho gutuma impuhwe z’Imana zidusesekarizwa. Uyu munsi abaturage b’i Ninivi batubere urugero rwo gusiba no kwisubiraho. Bamaze kumva impuruza y’umuhanuzi Yonasi bose bakoze igisibo uhereye ku mwami n’umugaragu, abakuru n’abato ndetse n’amatungo n’inyamaswa.

Yezu ati: ”nta kindi kimenyetso ab’iy’ingoma, abakora iki gisibo bagomba gutegereza kitari icya Yonasi”. Bavandimwe muri iki gisibo turasabwa iki?

  • Kubabazwa n’inenge zacu

Niba utababazwa n’inenge zawe wakumva ute ko ukeneye kwicuza? Uticujije wahura n’Imana ute? Umuhanuzi Izayi atwigisha kubabazwa n’inenge zacu agira ati: «Ndagowe! Bincikiyeho kuko ndi umuntu w’iminwa yandavuye, ngatura mu miryango y’iminwa yahumanye, none amaso yanjye akaba abonye Umwami, Uhoraho Umugaba w’ingabo (Iz 6, 5). Mu gihe cy’igisibo, Imana ishaka ko muntu adaheranwa n’inenge ze, ahubwo akababaro aterwa n’izo nenge kagatuma Imana imutabara. Kubw’ibyo, umuririmbyi wa Zaburi aragira ati: «Mana yanjye ngirira imbabazi ukurikije ineza yawe kubera impuhwe zawe nyinshi umpanagureho ibyaha byanjye, nyuhagira wese ibicumuro byanjye maze unyize ibyaha nakoze» (Zab 51, 3-4)

Abanyarwanda bati: “nta mwiza wabuze inenge”. Inenge ziba nyinshi buri wese akagira ize. Twebwe abantu ntidushobora kwigeza ku mukiro . Ni yo mpamvu igihe cy’igisibo twiyambaza Yezu wuje impuhwe n’umutsindo ngo adutabare. Ku muntu uzi Imana umunsi w’umunezero ni igihe yumvise ko imbaraga, ubumuntu n’imigenzo myiza bye bidahagije mu maso y’Imana, maze agahamya rwose ko akeneye Yezu Kristu. Bene uwo, akababaro ke gahinduka ibyishimo, amaganya ye agahinduka indirimbo zo gusingiza Imana. Hahirwa abababazwa n’inenge zabo kuko bazahozwa n’urukundo rw’Imana.

  • Kubabara mu kigwi cy’abandi no kubababarira kubera urukundo

Kugira imibabaro y’abandi iyacu, ng’urwo urukundo: umuntu nashaka kumenya urukundo afitiye Imana, azabanze yitegereze urukundo akunda mugenzi we. Nidukundane kuko urukundo rukomoka ku Mana kandi umuntu wese ukunda aba yarabyawe n’Imana, akanayimenya. Dore itegeko Kristu yaduhaye: «Ukunda Imana akunde n’umuvandimwe we» ( 1Yh 4, 21). Igihe turimo ntikidufasha kwita ku byo abandi bakeneye. Imitima ya bamwe mu bantu b’ubu yarumaganye ihinduka urutare ruteretseho ubugome n’ikinyoma. Koko rero hari benshi batakibabazwa n’uko undi ababaye. Benshi mu batuye isi ntibitaye ku bukene n’akaga by’abandi. Ibyo bigaterwa ahanini ariko n’uko benshi bataravuka bundi bushya. Urukundo rw’Imana ntirwigeze rubuganizwa mu mitima yabo. Ugusiba n’ukwigomwa byacu bigomba kudufasha gutekereza ku kababaro k’abandi.

  • Kubabazwa n’ibyaha byanjye nkabyicuza

Petero intumwa abwira Abayahudi bicishije Yezu agira ati: “Nimwisubireho rerokandi mugarukire Imana, kugira ngo ibyaha byanyu bihanagurwe” (Intu 3, 19). Iyo dutangiye igisibo bwo Kiliziya igira iti: «Mwisubireho maze mwemere Inkuru Nziza» (Mk 1, 15). Igihe rero umutima wanjye uncira urubanza ngomba guhaguruka ngasanga Imana Umubyeyi, maze nkicuza mbikuye ku mutima. Koko rero iyo nicaye hamwe ngasuzuma imvugo n’imikorere byanjye, iyo ngize amahirwe yo kujya mu misa, nkazirikana isengesho rya “Nemereye imbere y’Imana ishobora byose”, nkazirikana cyane ntihenze, ntibereye, nkikomanga mu gatuza nti: “Koko naracumuye rwose, mu byo natekereje, mu byo navuze, mu byo nakoze, no mu byo nirengagije gutunganya…” nsanga mu buzima bwanjye ndi ikirumirahabiri. Imbere y’abantu nshaka kugaragara neza ariko ku mutima ndi nka cya kirura cyambaye uruhu rw’intama. Iyo mvuga abandi: uko bahemukirana, uko ari babi, bahohotera bagenzi babo, babeshya… mbivugana akababaro kenshi, ndetse nkagaragaza ko bigayitse, bidakwiye ababatijwe. Ndibwira nti: «Abandi nibo biba, basinda, basambana, nibo batita ku burere bw’abana babo, ni abicanyi, ndetse basiba misa kenshi, ntibatura…» Muri ibyo byose njye ndi umutagatifu…Aka wa mufarizayi agira ati: “Simeze nka kariya gatindi” (Lk 18, 11). Nyamara ndibeshya! Ngerageza uko nshoboye kose ngo nereke abandi ko ndi umutagatifu. Gusiba rero si ukwigaragaza ahubwo ni ukubabazwa n’ibyaha byanjye nkabyicuza.

Umubyeyi Bikira Mariya aduhakirwe!

Padiri Théoneste NZAYISENGA