Catégories
Inyigisho

Imbabazi n’impuhwe z’Imana

Inyigisho yo ku cyumweru cya 24 gisanzwe, umwaka C, 2013

Ku wa 15 Nzeri 2013 – Ububabare bwa Bikira Mariya

Mwayiteguriwe na Padiri Théoneste NZAYISENGA

AMASOMO: 1º. Iyimuk 32, 7-11.13-14; 2º. 1Tim 1,12-17; 3o. Lk 15,1-32

Bavandimwe, kuri iki cyumweru cya 24 mu byumweru bisanzwe by’umwaka wa Liturujiya, amasomo matagatifu Kiliziya, umubyeyi wacu yaduteguriye aratwereka imbabazi n’impuhwe z’Imana. Mu isomo rya mbere ryo mu gitabo cy’Iyimukamisiri turumva ukuntu Musa yatakambiye Imana maze ikababarira umuryango wayo wayihemukiye. Ni nk’uko Imana idashobora gutererana Kiliziya yayo kandi yarayihaye umwana wayo.

Mu isomo rya 2 ryo mu ibaruwa ya mbere Pawulo intumwa yandikiye Timote turumva ukuntu Imana yakuye Pawulo mu batotezaga Kiliziya, ikamugirira icyizere, ikamutora kandi ikamutuma. Turamwumva atubwira ijambo ryo kwemerwa kandi rikwiye kwakiranywa ubwuzu: Kristu yazanywe muri iyi si no kurokora abanyabyaha. Ivanjili iraduha urugero rwa bamwe muri bene abo banyabyaha: umwana w’ikirara. Ivanjili ariko ntishaka gutinda ku myifatire mibi y’umwana w’ikirara, ahubwo iratwumvisha umutima w’umubyeyi w’uyu mwana, ari na wo mutima w’Imana: umutima w’Imana urenze kure uwacu, twe impuhwe zacu zigerwa ku ntoki. Bene uyu mutima w’impuhwe z’Imana ukunze rwose kutubera urujijo. Mu nyigisho y’uyu munsi ndifuza gutinda cyane ku myifatire y’uyu mwana, iya mukuru we ndetse n’imyifatire y’umubyeyi.

Imyifatire y’umwana w’ikirara

Uwitwa umwana w’ikirara ni umwana wahoze ari uwo mu rugo. Mukuru we n’ubwo atari shyashya agerageza kwitonda naho we yararambiwe. Ashaka kwigendera se atamwirukanye. Ati:” ndarambiwe, ngiye kureba ahandi uko hasa, nkore icyo nishakiye n’icyo nikundira, ngire incuti kandi nsogongere kuri byose ibizira n’ibitazira.

Bavandimwe, ni bangahe muri iki gihe barambiwe iwabo, abasore n’inkumi barambiwe inama bagirwa, abagabo barambiwe abagore babo, abagore barambiwe abagabo babo, abakristu barambiwe mu Kiliziya?

Kwitwara kuri ubwo buryo ni ukwigira icyigenge. Umwana w’ikirara agifite amafaranga yabonaga byose: ibyishimo, imyambaro, inzoga, incuti, indaya… ngo uwenze inzoga ntabura incuti. Amaze ibintu yasigaranye iki? Hateye inzara asigara ari wenyine. Burya ngo icyizere kiraza amasinde!

Ibyo twumva kuri uyu mwana w’ikirara na n‘ubu biriho. Abantu benshi bagenda barushaho kuba ibirara. Abatera agahinda kurushaho ni abagore n’abakobwa. Iyo bamaze kurambirwa iwabo bakajya gushaka bataha he? Bahura na bande? Ndazirikana abagore bava mu nzu bajya mu yindi. Abagabo birukana kandi basaba ubutane n’abagore babo. Nyamara ngo wirukana uguguna igufa ukazana urimira bunguri.

Umugani w’umwana w’ikirara twumva none ntukiri umugani. Nta muryango, nta nzu utamugira. Emwe na Kiliziya irabagwije muri iki gihe. Icyakora umwana w’ikirara atwigisha ikintu gikomeye cyane: n’ubwo yabaye umukene n’umuhemu atwigisha kwicisha bugufi no kugarukira se, umubyeyi we, bishushanya uburyo tugomba kugarukira Imana.

Imyifatire ya mukuru we

Mukuru w’uyu mwana agerageza kwitonda. Ariko na we si shyashya. Agira ishyari, agira inzika, ababazwa n’uko abandi bagiriwe neza, ko bagiriwe impuhwe. Ntiyifuza ko murumuna we yagaruka. Kuri we uriya mwana si murumuna we. Ntabwira se ati:” uriya murumuna wanjye”. Ahubwo ati:” uriya muhungu wawe. Agira umujinya w’umuranduranzuzi n’iyo se amuhendahenze ntiyemera. Agira ishyari. Bavandimwe ni bangahe muri twe bagirira ishyari abandi: ko bacuruje bakunguka, ko kanaka afite iki n’iki wowe udafite, ko abakiriya baza iwe wowe ntibaze, ko afite abana wowe ukaba utabafite, ko abana be biga amashuri abawe batiga, ko afite umugore cg umugabo bumvikana wowe mugahora murwana. Ko we yiga agatsinda wowe ugatsindwa,…

Nyagasani araduhamagarira gutsinda ishyari.

Tuzirikane n’imyifatire y’umubyeyi

Uyu mubyeyi tumurebe, tumwumve, tumwigire ho. Ni nyir’urugo mwiza. Ni we wamenye umwana we akiri kure, yihutira kumusanganira, aramuhobera cyane, aramusomagura. Umwana ntabone n’umwanya wo kumubwira ubuhemu bwe. Ni we wamwambitse, aramugaburira, aramuhoza, aramuhindura. Ni we cyane cyane wishimye, ashaka ibirori, indirimbo n’imidiho.

Igaruka ry’umwana w’ikirara ni umunsi mukuru w’umubyeyi we. Ni izuka kuko yari yarapfuye. Nta ntonganya nta kibazo, ntiyibaza ngo waheze he? Ngo waratwishe! Ngo ya mafaranga ari he? Ngo wayamaranye na nde? Reka da? Uwari waratakaye yatarutse! Muze twishime!

Ni nde utabona ko uwo mutima w’umubyeyi umurenze? Ni nde utafatanya na mukuru w’umwana ngo amusuzugure? Ni nde utakeka ko uwo mubyeyi akabya? Ko umwana w’ikirara akwiye igihano gikaze kugira ngo atazongera gutoroka?

Uwo mubyeyi ni Imana. Duhora tumwita Dawe uri mu ijuru. Natwe turi abana b’ibirara. Igihe tugarukiye Imana ni umunsi mukuru mu ijuru. Kuyigarukira ni bwo buryo nyakuri bwo kuyishimisha. Kuki rero twatinya guhabwa Penetensiya kandi ari bwo twashimisha umubyeyi wacu wo mu ijuru?

Dukuremo ibishwangi twambaye, tureke gutungwa n’iby’ingurube, dusubire muri Kiliziya, turye ibyo Umubyeyi yaduteguriye. Turi ibirara ariko turi abana be!

Bavandimwe uwakumva Ivanjili y’uyu munsi nabi yagira ngo Yezu ntabwo azi agaciro k’ibintu cyangwa se ntazi icungamari n’icungamutungo. Umuntu uta intama mirongo urwenda n’icyenda akajya gushaka imwe yazimiye! Umugore utakaza igiceri yakongera kukibona agakoresha umunsi mukuru kandi ibyo atanga muri uwo munsi mukuru biruta kure icyo giceri! Umuntu wishimira uwagiye gupfusha ubusa no gutagaguza umutungo! Muri byose Yezu ashaka kwerekana ko impuhwe z’Imana zitambutse kure ibyo twatekerezaga ko bifite agaciro gakomeye mu buzima busanzwe.

Twisunge Bikira Mariya umubyeyi wababaye

Ububabare bwa Bikira Mariya yabuhanuriwe na Simewoni agira ati: «Dore uyu nguyu yashyiriweho kubera benshi muri Israheli impamvu yo korama cyangwa gukira, azaba n’ikimenyetso bazagiriraho impaka. Nawe kandi inkota izakwahuranya umutima. Bityo ibitekerezo biri mu mitima ya benshi bigaragare» (Lk 2, 34-35).

Umunsi wa Bikira Mariya wababaye wizihizwa tariki ya 15 Nzeri ku munsi ukurikira uwo duhimbazaho ikuzwa ry’umusaraba mutagatifu wa Yezu. Watangiye kwizihizwa mu kinyejana cya XII, ariko ushyirwa kuri kalindari ya Kiliziya ya Roma na Papa Benedigito wa XIII mu mwaka w’1727.

Bityo kuri uyu munsi twibuka Bikira Mariya wababaye bitavugwa, umutima we ugashengurwa n’ububabare bukomeye, igihe umusaza Simewoni amuhanuriye ko inkota izamwahuranya umutima ( Lk 2,34), igihe Bikira Mariya na Yozefu bahungishirije Yezu mu Misiri ( Mt 2,13-15), igihe Yezu bamushaka iminsi itatu bakamubura yasigaye mu ngoro ( Lk 2,42-52), Bikira Mariya ahura na Yezu ahetse umusaraba ( Lk 23,26-31), Bikira Mariya ahagaze mu nsi y’umusaraba w’Umwana we w’ikinege, igihe Yezu atura igitambo cyo kuducungura (Yh 19,25-27), Bikira Mariya yakira umurambo wa Yezu ( Yh 19,38-40), Bikira Mariya ashyira umurambo wa Yezu mu mva ( Lk 23,53-56).

Mu isengesho ry’ikoraniro ryo ku munsi w’ububabare bwa Bikira Mariya Kiliziya igira iti: « Mana yacu, wowe washatse ko Umubyeyi Bikira Mariya aba hafi y’umwana wawe igihe yari abambye ku musaraba, bagasangira ububabare, ha Kiliziya yawe gusangira n’uwo Mubyeyi we ububabare bwa Kristu, kugira ngo izagire uruhare ku izuka rye ». Bityo rero, iruhande rw’umusaraba wa Yezu, ni ho umutima wa Bikira Mariya wahuranyijwe n’inkota, abonye urupfu rw’umwana we. Ni iki gihe kandi Bikira Mariya yaduhaweho umurage, aba n’Umubyeyi wa Kiliziya.

Ububabare bwa Bikira Mariya bushingiye ku bubabare bwa Kristu. Nyamara ariko ntiduhamagarirwa guheranwa n’ububabare n’agahinda, kuko ni mu bubabare bwa Yezu twavanywe ku ngoyi y’urupfu rw’iteka. Yarusanze mu ndiri yarwo, arunyaga guherana ab’Imana yaremeye kubana na yo. Koko rero, ababambye Yezu ku musaraba bamaze kumubabaza ku buryo bwose, bakabona umutwe uregukiye imbere agaca (Yh 19, 30), bari bazi ko birangiye. Ariko si ko byagenze. Yarapfuye, arazuka, none yicaye iburyo bw’Imana. Burya koko imbuto y’umugisha yera ku giti cy’umuruho. Kuzirikana ku bubabare bwa Kristu n’Umubyeyi we Bikira Mariya, biduha kubona icyo twakora ngo duhoze Kristu n’Umubyeyi we ububabare bahora baterwa n’ukunangira kwacu. Ni yo mpamvu kwakira ibitubabaza ari bwo buryo nyabwo bwo kugaragaza urukundo dufitiye Yezu Kristu n’Umubyeyi we Bikira Mariya.

Padiri Théoneste NZAYISENGA