Nitube intungane nka Data uri mu Ijuru

NITUBE INTUNGANE NKA DATA URI MU IJURU

Inyigisho yo ku cyumweru cya VII gisanzwe A

Amasomo: Lv 19, 1-2. 17-18; Zab 102; 1 Kor 3, 16-23; Mt 5, 38-48.

Amasomo yo kuri iki cyumweru araduhamagarira kuba intungane nk’uko Data uri mu ijuru ari intungane. Twumvise mu gitabo cy’Abalevi, Uhoraho atuma Musa ku bana ba Israheli, ati: Nimube intungane, kuko njyewe, Nyagasani, Imana yanyu ndi intungane. Ubutungane ntibutandukana no gukunda mugenzi wawe ndetse utaretse n’umwanzi wawe.

Mu Ivanjili, Yezu araduhamagarira kurangwa n’ubugwaneza aho kugira inzika no kwihorera. Ibyo byose ariko bigashingira ku rukundo: nimukunde abanzi banyu, musabire ababatoteza. Iri hurizo rirakomeye kandi akenshi rijya ridutsinda. Mu isomo rya kabiri, Pawulo intumwa atwibukije ko turi ingoro y’Imana kandi ko Roho w’Imana adutuyemo. Iyo ngoro y’Imana se si umubiri wacu? Akongeraho ati uzasenya iyo ngoro y’Imana, na we Imana izamusenya.

Twese rero niduharanire kugera ku butungane. Ubwo butungane bugomba gukomoka ku Mana Yo Ntungane, Soko y’ubutungane ikaba Se w’ubutagatifu n’ubutagatifuze. Zabuli yatubwiye kamere y’Imana. Imana ni Intungane iduhanaguraho ibyaha byacu byose; ni umunyampuhwe n’umunyambabazi, ishavurana n’abababaye, itinda kurakara kuko irangwa n’ubugwaneza.

Kugira ngo mu by’ukuri tube intungane, tugomba guca ukubiri n’umujinya no kwihorera. Ijisho cyangwa iryinyo ntirigomba guhorerwa irindi. Intungane ibabarana n’abababaye kandi ikababarira ibikuye ku mutima wayo, ikarangwa n’ubugwaneza n’ubworoherane. Intungane irangwa no gukunda. Urukundo rw’intungane ntirugira imipaka. Intungane irangwa n’umutima mwiza wagukiye kwakira abandi. Intungane ikunda abayikunda hamwe n’abatayikunda; ikunda n’abayitoteza, abayijuragiza, abayijora n’abayijujubya; ntiyanga abajijisha, abakijijinganya n’abajijutse; ntiyirengagiza abajujura n’abasizanira kuyijisha.

None se wowe uri mu nzira y’abaharanira ubutungane? Ushakashakira ubutungane mu zihe nzira? Inzangano, inzika n’inzigo ni inzitizi zizatuma tutagera ku butungane. Niba twirirwa dukocorana ntituzarenga umutaru. Twirinde ubuhemu, ubugome, ubugambanyi n’ubugwari ahubwo turangwe n’impuhwe n’ubugwaneza. Nitureke ubupfayongo, ubupfapfa n’ubupfamutima ahubwo turangwe n’ubupfura n’ubworoherane niba hari uwadukoshereje tumukosore mu buvandimwe n’urukundo. Dufatane urunana maze twese hamwe tuzagere ku butagatifu butagira umucafu.

Niba tudaharaniye ubutungane, mu by’ukuri turavomera mu rutete. Ubu buzima bwo ku isi ni bugufi cyane niyo mpamvu budutegurira ubundi buzima butazima buzatugeza mu bugingo bw’iteka aho tuzabana n’Imana ubuziraherezo. Tuzabana na Yo nituba twarayiteze amatwi, tukayumva kandi tukayumvira tukiri hano ku isi, tukayikurikira tuyikurikiza kandi turangwa n’urukundo ruzira ubucakura n’uburyarya.

Niduce ukubiri n’ubugome hamwe n’ubugomeramana. Nitwubahe ubuzima bw’umuntu kuva akiremwa mu nda ya nyina kugeza Imana imuhamagaye yisaziye. Nta muntu n’umwe ufite uburenganzira bwo kwiyambura cyangwa kwambura abandi ubuzima. Imana ni Yo Nyir’ubuzima. Ni yo yonyine ifite uburenganzira ku buzima bwa muntu kuko ni Yo ibutanga ndetse ikanabusubirana igihe ishakiye. N’iyo wakwibwira ko ufite ububasha n’ubushobozi bwinshi, nta burenganzira na buke ufite bwo gucuza abandi ubuzima.

Buri wese muri twe ni ingoro y’Imana. Iyo ngoro yubatswe n’Imana ubwayo. Uragowe wowe wiha uburenganzira bwo kuyisenya. Bidatinze uraryozwa amaraso y’intungane. Amaherezo y’umwicanyi ni urupfu rw’iteka. Wa mwicanyi we hamwe nawe ushyigikiye abahotozi, wowe ufunga amaso, amatwi n’umutima ngo utumva cyangwa ngo ubone amarira n’imiborogo y’abarengana, nimuhinduke inzira zikigendwa. Naho ubundi bibacikiyeho. Igihe umwami Akabu yari amaze kwica Naboti amujijije umurima we, Eliya yamutumweho maze amubwira ijambo rikomeye: aho imbwa zarigatiye amaraso ya Naboti, ni ho zizarigatira ayawe (1 Bami 21, 19). Bwarakeye iryavuzwe rirataha!

Twese rero turahamagarirwa guhinduka inzira zikingendwa. Nibyo koko, twaremewe kuzajya mu ijuru. Nyuma y’icyaha cya Muntu, Imana yohereje Umwana wayo w’ikinege ngo adushyikirize umukiro w’iteka n’ubwo twari dukwiriye igihano cy’urupfu bitewe n’ibyaha byacu. Nyamara turasabwa gutega ibiganza kugira ngo twakire uwo mukiro. Niturangamire Imana Data Umubyeyi wacu maze hamwe n’abamalayika n’abatagatifu, tuzabane na We ubuziraherezo tumuririmbira indirimbo, zabuli n’ibisingizo hamwe n’Imana Mwana mu bumwe bwa Roho Mutagatifu uko amasekuruza azagenda asimburana n’amasekuruza iteka ryose. Amen.

Mutagatifu Polikarpo, udusabire.

Padri Léonidas NGARUKIYINTWARI.

Ese Yezu Nyirineza aje yadusangana ubutungane?

Inyigisho yo ku wa gatatu w’Icyumweru cya VI gisanzwe A

Amasomo: Yak 1,19-27; Z 15(14); Mk 8,22-26

Yakobo Mutagatifu Intumwa ya Yezu aragira inama abantu twese yo kwihatira gukora ibitunganye, tukaba intumwa z’amahoro, ubumwe n’ubwiyunge. Ati: Nimwitandukanye rero n’icyitwa ubwandure cyose, n’icyitwa agasigisigi k’ubugira nabi kose, mwakirane urugwiro ijambo ry’Imana ryababibwemo. 

Inama z’Intumwa Yakobo ntizishobora guta guta agaciro. Natwe abagitaguza muri ubu buzima ziratureba: uzabana n’Imana Data ubuziraherezo ni uzaba yakujije ubumuntu bwe amurikiwe n’Ivanjili ya Kristu. Ni uzashyira imbere ukuri ntagengwe n’imbehe cyangwa izindi ndamu zidashinga z’iyi si. Ni uzitandukanya na Nyakibi ndetse n’abambari ba Nyakibi akitandukanya na Shitani, agakurikira Yezu Kristu kandi akamwamamaza.

Uzabona Imana ni uzubaha mugenzi we kuva agisamwa kugera apfuye urupfu rusanzwe, rumwe twita urw’ikirago. Uzabana na Yezu mu Ngoma ye, ni uzagaragaza mu bikorwa ko agengwa n’Ijambo ry’Imana, akaribera umuhamya kabone n’aho yarihorwa. Mwene uyu ategeka umunwa we kandi akagerageza kuba nta makemwa mu maso y’Imana n’abantu.

Bavandimwe iri somo ryiza cyane ritwigishe kurushaho kunogera Imana, gutanga amahoro kuri bose ari nako duharanira kuba abaziranenge. Nta kiza nko guhamya ko ubukristu busumba kure ibindi byose twakwiyita cyangwa twakwitirirwa kuko ni bwo bwonyine bwazamuye kamere muntu buyituza mu Mana Data.

Ineza ya Yezu Kristu iduhoreho kandi amizero yacu ahore amushingiyeho. Dusabe Yezu Nyirineza atube hafi maze naza azadusangane impuhwe. Twemere aduhumure nk’uko twabyumvise mu Ivanjili maze turebana ukwemera, ukwizera n’urukundo ibi bihe turimo. Ivanjili iduhamirije ko uwahumuwe na Yezu arushaho kugenda abona neza, bigaragara, akabona ibintu byose uko biri maze iyo mibonere ikomoka ku Mwana w’Imana akaba ariyo yonyine izatwinjiza mu rusisiro ruhoraho iteka. 

Padiri Théophile NIYONSENGA

Imbaraga z’isengesho ry’uciye bugufi

Inyigisho yo ku wa Kane w’icyumweru cya gatanu gisanzwe

Amasomo matagatifu: 1 Bami 11,4-13; Z 106 (105); Mk 7,24-30

Ivanjili itweretse ukwemera guhambaye k”uriya mugore witwaga umunyamahanga n’umupagani kuko atari uwo mu muryango wa Kiyahudi watowe n’Imana. Nyamara kuba atarabarizwaga mu batowe, ntibyamubujije gushyira amizero ye yose muri Yezu Kristu. Yizeye adashidikana ko Yezu ashobora byose harimo no kumukiriza umwana w’umukobwa wahanzweho na roho mbi.

Yezu ni Umukiza w’abantu bose, mu moko yose no mu mico yose. Umwemera wese azabaho iteka. Nta bwoko bwavukanye umuvumo, ngo ubundi buvukane ubutungane budasubirwaho. Muntu wese iyo ava akagera, guhera kuri Adamu na Eva (usibye gusa Bikira Mariya warinzwe icyaha), yavukanye icyaha cy’inkomoko, ni ukuvuga ko yavukiye hanze y’ubutungane bw’Imana. Hatitawe ku gihagararo, ku ndeshyo, ku moko no ku butunzi, muntu wese wemera azarokorwa no gukurikira (abizi cyangwa atabizi) Yezu Kristu Umukiza akaba ari n’Umwana w’Ikinege w’Imana.

Bimwe mu bigaragaza ukwemera gushyitse k’uriya mubyeyi: yemeye gukora urugendo ashaka Yezu. Ageze imbere ya Yezu, yicishije bugufi, arapfukama, ariyoroshya, abona kuvuga ubusabe bwe. Azi neza ko muntu adategeka Imana ahubwo ko ari we ugomba guca bugufi imbere y’ugushaka kwayo. Byongeye, uyu mugore ntashakira Yezu kumwikubira, aramushakashaka kugira ngo amugeze no ku mukobwa we.

Uyu mugore ntavunda. Azi neza ko ibyo asaba atari uburenganzira bwe ahubwo ko ari impuhwe araba agiriwe. Ni yo mpamvu yemera adashidikanya ko adakwiye kurira ku meza y’abana batowe n’Imana ahubwo ko yiyakiriye nk’akabwana kagenewe kujya karya utwaguye mu nsi y’ameza abana batowe baririyeho.

Yezu yumvise isengesho rituranywe ukwemera ry’uriya mugore. Ngo yabaye akigera iwe, asanga umukobwa we yakize, arambaraye ku buriri.

Mutagatifu Agusitini yaravuze ati: hari igihe dusaba ntiduhabwe kuko dusabana umunabi, umugaga n’ubwikanyize. Hari n’ubwo dusaba ibyo nyamara dufite tutamenye gukoresha neza cyangwa se tugasaba ibyo Imana itajya itanga na rimwe. Ingero: ntushobora gusaba Imana ngo ikwicire umwanzi wawe ngo ibe yabikora: Imana ntitanga urupfu ahubwo yo irarutsinda, igatanga ubuzima. Ni gute wahora utitiriza Imana ngo iguhe amahoro nyamara wowe uyabuza abandi?

Mbere yo gusaba Imana ibindi byose, tubanze tuyisabe itugire beza, itwongerere ukwemera n’ubutungane kandi twemere kubyakira kuko ibitanga. Ntitugasabe bimwe by’abirukanka, bya mpereza vuba nigendere, ahubwo tumenye ko gusaba bisaba kwihangana, guhozaho, no kwiyoroshya ugategereza ubutarambirwa. Tumenye kandi gushimira Imana ibyo yaduhaye, igikuru kikaba ingabire y’ubukristu. Dawe, ngushimiye ko wanshunguje Yezu Umwana wawe ukaba warangize umukristu. Umenya guha agaciro ibyo yahawe, agashima, ni nawe akenshi usaba agahabwa. Koko imbaraga z’isengesho ziba mu mutima ukunda kandi wemera.

Nyagasani Yezu nabane namwe

Padiri Théophile NIYONSENGA/Espagne

Duhamagariwe kuba umunyu n’urumuri by’isi

Inyigisho yo ku cyumweru cya 5 gisanzwe umwaka A
Kuwa 9 gashyantare 2020
Amasomo :
1) Iz 58, 7-10; Zab 111 (112), 4-5.6-7,8a.9; 
2) 1 Kor 2, 1-5;
3) Mt 5, 13-16
Abakristu duhamagariwe kuba Umunyu n’Urumuri rw’isi ( Reba Mt 5, 13-16)
Abigishwa ba Yezu Kristu, aribo bitwa “Abakristu” mu nyito y’iki gihe, duhamagariwe kuba Umunyu n’Urumuri rw’isi. Umuhamagaro w’umuntu wese wabatijwe mu izina ry’Imana Data na Mwana na Roho Mutagatifu ni Ukuryoha no kumurika bishingiye ku ndangagaciro z’ivanjili.
1. Wowe wabatijwe mu izina ry’Imana Data na Mwana na Roho Mutagatifu uri 
Umunyu w’Isi ( Mt 5, 13).
Akamaro k’Umunyu ni ukuryoshya ibiryo. Akamaro k’Umwigishwa wa Kristu ni ukuryoshya isi, ni ukuryohera abavandimwe, kuryohera abo tubana, kuryohera abo dukorana, kuryohera umuntu uwo ariwe wese. Yezu Kristu arifuza ko ahantu hose hari umwigishwa we haba n’uburyohe, ni ukuvuga hagaragare icyanga n’ishema byo gukunda ubuzima ndetse n’ubukristu. Urugo rurimo umwigishwa wa Yezu Kristu rugomba kurangwamo uburyohe: Umugabo wabatijwe naryohere umugore we; Umugore wabatijwe naryohere umugabo we; Umubyeyi wabatijwe naryohere umwana we; Umwana wabatijwe naryohere Umubyeyi we; Umuyobozi wabatijwe naryohere abayoborwa; Umuyoborwa wabatijwe naryohere Umuyobozi; Maze twese hamwe duhuze amajwi tuti “ Ndyohera, nkuryohere, kuko turi
Umunyu w’isi”.
None tariki ya 9 Gashyantare Kiliziya ku isi yahimbaje Umunsi w’Abarwayi. Abarwayi bakeneye Uburyohe. Ubwo buryohe barabukura he? Ubwo buryohe barabukura ku bantu bose bahamagariwe kwita ku barwayi. Muganga, ba Umunyu w’Umurwayi; Umwiteho, Umutege amatwi, umuganirize , umenye uburwayi bwe, umuhe igihe cyawe, umuhe umuti. Murwaza, uhamagariwe kuba Umunyu w’Umurwayi; Mwiteho, umutege amatwi, umenye icyo akeneye, kandi wibuke na roho y’Umurwayi. Umurwayi akeneye ibyo kurya, ariko kandi nanone akeneye isengesho; akeneye guhabwa Amasakaramentu: Penetensiya , Ugusigwa kw’Abarwayi n’Ukaristiya. Murwaza, uzaba Umunyu w’Umurwayi, igihe wamurwaje neza kuri roho no ku mubiri; Bantu mwese mufite umuhamagaro wo kwita ku barwayi, muri umunyu w’abarwayi, nimubiteho mubaryohere.
Mu butumwa Papa Fransisko yageneye abatuye isi kuri uyu munsi w’abarwayi yagize ati “buri wese asabwa kumva ko ikibazo cy’umurwayi ari icye, kandi ko kwita ku murwayi bidasaba kumuvura ku mubiri gusa, ahubwo agomba no kwitabwaho ku mutima no kuri roho kugira ngo ashobore gukira wese ( …….) . Mu ijambo rimwe, umurwayi aba akeneye kugaragarizwa urukundo ».
2. Wowe wabatijwe mu izina ry’Imana Data na Mwana na Roho Mutagatifu uri 
Urumuri rw’Isi ( Mt 5, 14).
Abigishwa ba Yezu Kristu duhamagariwe kumurika; duhamagariwe kumurikira abatuye isi, tukabereka aho Umukiro uri , tukabereka aho Yezu ari, we Rumuri nyarumuri rumurikira umuntu wese uza kuri iyi si ( Reba Yh 1,9). Urumuri rwaremwe n’Imana; ariko umwijima wo ntiwaremwe n’Imana ( Reba Intg 1, 3). Urumuri ni Imana ubwayo; Umwijima ni Sekibi. Kamere y’Urumuri ni Ukwirukana Umwijima ushushanya Sekibi. Mu yandi magambo, Umwigishwa wa Kristu ahamagariwe kwirukana ibikorwa byose bya Sekibi.
Umukristu iyo akora ibikorwa by’Urukundo aba abaye urumuri. Dore bimwe mu bikorwa by’Urukundo batubwiye mu isomo rya mbere: Gufasha abakene, gusangira umugati n’Umushonji, gucumbikira abakene batagira aho bikinga, kutirengagiza Umuvandimwe wawe ( Reba Iz 58, 7-10). Yezu Kristu ni we rumuri rwacu, tumurebereho; Turebere kandi ku Mubyeyi Bikiramariya no Ku bandi batagatifu bakuru bacu mu kwemera , batubere urumuri. Ababatijwe twese tubere isi urumuri, mu ngero nziza z’ibikorwa bya Gikristu dutanga.
3. Murwayi, kwivuza bigomba kujyana no gusenga
Kuri uyu munsi mpuzamahanga w’abarwayi, reka nsoze mbasaba ko twazirikana aya magambo meza dusanga mu gitabo cya Mwenesiraki( Sir 38, 1-14):
1 Ujye wubahira muganga ibyo yagukoreye, Kuko na we Uhoraho yaramuremye.
2 Muganga akiza indwara abihawe n’Umusumbabyose, maze umwami akamugabira ibintu.
3Ubumenyi bwa muganga buramugaragaza, maze abakomeye bakamutangarira.
4 Uhoraho niwe waremye ibyatsi bivamo imiti ku butaka, umuntu uzi ubwenge
ntayisuzugura.
5 Ese ntabwo ari igiti cyatumye amazi aryohera, kikamenyekanya gutyo ububasha bukirimo?
6 Uhoraho kandi ni we wahaye abantu ubumenyi, kugira ngo bishimire ibyo yaremye bitangaje;
7 ni byo bifasha muganga kuvura no gukiza ububabare,
Uzi imiti arabivangavanga.
8 Bityo ibikorwa bye ntibigira iherezo,
Kandi amahoro amuturutseho agasakara ku isi.
9 Mwana wanjye , nurwara, ntuzirangareho,
Ahubwo uzasenge Uhoraho, ni We uzagukiza.
10 Irinde icyaha, ibiganza byawe bibe ibiziranenge,
Umutima wawe uwusukureho ibyaha byose.
11 Uzature ububani, n’ifu y’ingano ho urwibutso,
Umurike ituro ritubutse, utitangiriye itama,
12 Hanyuma uhe umwanya muganga kuko Uhoraho yamuremye,
Kandi ntuzamuhunge kuko umukeneye.
13 Hari ubwo koroherwa ari bo uzabikesha,
14 Kuko nabo basenga Uhoraho,
Kugira ngo abahe ubushobozi bwo kuvura no gukiza,
Maze bakurokorere ubuzima.
Nyagasani Yezu nabane namwe!
Padri Emmanuel TWAGIRAYEZU
Paroisse Birambo /Nyundo
commodo ut Curabitur luctus consequat. commodo