Inyigisho: Ubuntu

Inyigisho yo ku cyumweru cya 32 gisanzwe B,

11 Ugushyingo 2012 

AMASOMO: 1º.1 Bami 17,10-19 ; 2º.Hb 9, 24-28; 3º. Mk, 12, 38-44

Inyigisho mwateguriwe na Padiri Cyprien BIZIMANA

Ubuntu

Icyo nkuye mu masomo y’iki cyumweru, ni umuco mwiza wo kugira Ubuntu. Hari abantu bagira Ubuntu babikomoye ku burere bwiza bahawe bwatumye bakurana umutima w’ineza. Icyo bashigaje ni ukumenya UBUNTU YEZU KRISTU yabagiriye. Umuntu wese warezwe gikristu agira Ubuntu kuko Ubuntu nyine ari imwe mu mbuto zitabura ziva ku RUKUNDO rwa KRISTU. Umukristu utagira Ubuntu aba yibuzemo umugenzo wa ngombwa mu butumwa yiyemeje gusohoza. Tuzirikane kuri uwo mutima w’ubuntu twitegereza amatwara y’umupfakazi w’i Sareputa hamwe na wa wundi w’umukene YEZU yatubwiye mu Ivanjili. YEZU watanze ubuzima bwe agira ngo dukire atubere urwego twuririraho tugana Ubuntu nyakuri.

1. Gutanga imfashanyo

Ibikorwa byose by’iyobokamana bishyigikirwa n’abayoboke. No mu iyobokamana ya kiyahudi, ni uko byari bimeze. Abantu bose bitwa abayoboke bihatira gutanga iyo mfashanyo. Iyo mfashanyo ni ituro rya ngombwa riteza imbere ibikorwa by’iyobokamana. Kumenya akamaro k’ibyo bikorwa ni byo bidutera imbaraga zo kubishyigikira twigomwa ku byo dutunze. Kimwe mu biranga Kiliziya imaze gushinga imizi, ni uko abayigize bayibeshaho mu byo ikenera byose. Mu bihugu byinshi bya Afrika, Kiliziya ntiramara imyaka igeze ku 125. Ariko abakristu batangiye kumva ko Kiliziya ari iyabo kandi ko bagomba kuyibeshaho muri byose. Iyo ni inkuru nziza kuko muri iki gihe ubukristu bwagabanutse mu bihugu byitwa ko bikize, n’imfashanyo zigenda zigabanuka ndetse n’abafite umutima ufasha babaye iyanga rwose.

2. Kwigomwa ibikubeshejeho

Kimwe mu bintu bikunze kugaragara cyane muri urwo rwego rwo gutanga imfashanyo, ni uko ubona ko abantu benshi bafasha ari abakene muri rusange. Abakene bigomwa ku byo bafite n’ubundi bitabahagije ariko igice kimwe bakakigenera gufasha Kiliziya. Bijya bivugwa ko abakire batitabira gufasha Kiliziya. Impamvu ni uko n’ubundi abakire bakunda gusenga no kugaragara mu buzima bwa Kiliziya ari mbarwa. Ntaho wabakura rero ngo banafashe Kiliziya. Binavugwa ko n’abakire bakeya bajya mu Kiliziya badafasha uko byakagombye. Ni byo YEZU yavuze agereranya ituro rya wa mupfakazi n’andi maturo y’abakire bavungura ku musesekare wabo bakagira akantu bashyira mu kebo. Muri rusange, uko umuntu agira amafaranga menshi, ni na ko arushaho kuyakunda no kuyakomeraho ku buryo gutanga imfashanyo atitangiriye itama bimugora cyane. Hagomba muri we ingabire ikomeye yo kumva Ubuntu bwa KRISTU. Gufasha si ugutanga ibyo utagikeneye cyangwa ibyo ubona ko bitagize icyo bikumarira. Gufasha ni ukwemera kwigomwa na byinshi mu byo utunze kuko uzi neza akamaro ko kwamamaza Ingoma ya KRISTU muri iyi si.

3. Kwitangira abandi

Eliya yahingutse i Sareputa ashonje. Uriya mupfakazi na we yari ashonje ndetse atazi neza ikizamutunga mu yindi minsi. Ariko yemeye kuramira umugenzi. Yari yiteguye kwicwa n’inzara nyuma y’ibyo. Ariko tubonye uko kwitangira abandi bibyara imbuto nyinshi. Ukwitangira Eliya byamutuburiye amafunguro. Ineza y’Imana Data Ushoborabyose, biragaragaye, ni yo ibeshaho. 

Ntugahangayikire birenze urugero ibyo uzarya ejo cyangwa ejobundi. Dore ibyiza bya Nyagasani byasakarijwe umupfakazi w’umukene ariko wuzuye ubuntu. Ikindi kandi YEZU KRISTU na We yarabidusobanuriye: ni ngombwa guhibibikanira mbere na mbere Ingoma y’Imana kuko ibindi bizatugerekerwaho (soma Mt 6, 25-34). 

YEZU KRISTU yaratwitangiye ku musaraba none twarokowe urupfu rw’icyaha. Ubwo bwitange ni na bwo natwe dukwiye kwitoza muri iki gihe. Hari abantu bahabwa ingabire yo guhara byose bagakurikiraYEZU bagira ngo babere isi barimo isakaramentu ry’ubugingo bw’iteka. Ubwo buntu bafite, ni imbuto yeze ku RUKUNDO RWA YEZU KRISTU bemeye kwakira no kubeshwaho na rwo. Abo bose usanga intego ari ugusenga no kwitangira abatishoboye, abakene n’abarwayi. Ubwo ni ubuntu bafitiye buri wese bifuriza kumenya Umukiro YEZU yatuzaniye. Muri abo biyeguriyimana, harimo n’abo Kiliziya ishinga umurimo wihariye wo gutanga ibyiza by’ijuru. Abo ni abasaserodoti batorewe gutanga YEZU KRISTU batiganda, abamuhawe bakazagira ubugingo bw’iteka. Uwo murimo, usaba kugira UBUNTU butangwa no kwigomwa no kwemera gupfa bibaye ngombwa kugira ngo abavandimwe bagire ubuzima nyakuri.

4. Dusabirane

Dusabirane kurangwa n’ubuntu mu byo dukora byose. Twitange kandi dutange ibigamije gukiza roho z’abavandimwe. Ibyo dutunze byose twabihawe ku buntu. Tugomba no kubitanga ku buntu tugamije umukiro w’abavandimwe. Ubuzima bwacu tubutange ku buntu twegurira Imana Data Ushoborabyose ibyo dutunze. Igihe cyacu tugitange ku bunntu tugamije gufasha abadukeneye. Muri iki gihe hari abantu benshi bari mu bwigunge babura n’uwo bavugana. Iyo twigomwe igihe “cyacu” tubatega amatwi, tuba tubitangiye. Hari benshi bakennye, ntitubashyira amagambo gusa, uko dushoboye tunabafashishe ku byo dutunze. Hari ikintu kimwe gusa tutagomba gutanga: ni icyaha. Ikintu cyose cyabera undi kwitandukanya na YEZU KRISTU turacyirinda. Icyaha cyacu, uwo tugihereza ni YEZU KRISTU wemeye kwikorera ibyaha by’isi yose kugira ngo acungure mwene muntu wari ugiye gucurangukira mu muriro utazima. Dusabirane guhora duha abavandimwe bacu ibyiza tubime ibibi byose.

YEZU KRISTU ASINGIZWE MU MITIMA YACU

UMUBYEYI BIKIRA MARIYA UTABARA ABAKRISTU ADUHAKIRWE.

Inyigisho: Icyo abantu baha agaciro, nicyo kiba kigayitse

Inyigisho yo ku wa gatandatu w’icyumweru cya 31 B,

10 Ugushyingo 2012 

AMASOMO: 1º.Fil 4, 10-19 ; 2º.Lk 16,9-15

Inyigisho yateguwe na Padiri Cyprien BIZIMANA 

Icyo abantu baha agaciro, ni cyo kiba kigayitse 

Amasomo y’uyu munsi, agamije kutubohora no kuduha umutima wagutse ukereye kuzuzwa ibyiza by’Imana Data Ushobora byose. Hano ku isi dukeneye ibintu kugira ngo tubeho. Dukeneye n’ubuntu kugira ngo tube mu mahoro y’umutima. Ibyo YEZU KRISTU atubwiye hamwe n’ubuhamya bwa Pawulo intumwa, byose tubyiteho. 

Ubuhamya bwa Pawulo intumwa budufasha kwibohora ku by’isi. Niba turi mu rugendo turangamiye iby’ijuru twifuza kuzatunga ubuziraherezo, ni ngombwa ko twitwararika kugira ngo ibyo by’isi bitatubangamira mu rugendo turimo. Bishobora kuturemerera ndetse bikatugondeka ijosi ku buryo urugendo rutunanira burundu. Hari abantu bakennye bahora bijujutira Imana bibwira ko ari yo itabakunda. Hari n’abatunze ibya Mirenge ariko batishimye bakagerekaho no kurwanya Imana. Umuganda w’umukristu nka Pawulo, ni ukugaragariza isi ubushobozi bwo kubaho atunzwe na bike. N’igihe kandi ari mu bukire, na bwo akamenya kubigiramo umutima mwiza utanga imfashanyo kandi urangamiye Imana. Hari impamvu nyinshi zituma umuntu akena cyangwa akira. Si byiza kwitirira Imana ibitagenda neza. N’ibigenda neza kandi iyo bitavuye ku Mana, ntawe ukwiye kuyibyitirira. Nk’uwakijijwe no kwiba, cyangwa uwakize agatera Imana umugongo, ntawe ushobora kumufataho urugero rw’imibereho izira amakemwa. 

YEZU KRISTU we agamije kutwumvisha ko urukundo tugirira amafaranga dukwiye kurusubiramo. Ntawe ukeza abami babiri. Iyo ifaranga ribaye umugenga wacu, twibagirwa UMUGENGA wa byose. Amafaranga ashobora gucumuza ku buryo bwinshi. Umuntu ucunga iby’abandi ntiyitondere amafanga, ashobora kubagusha mu bibazo binyuranye iyo atabaye maso ngo acunge neza. Cyakora na none amafaranga dutunze akwiye gukoreshwa ibikorwa by’urukundo dufasha abakene. Ibihugu biri mu bukene bikenera inkunga ikomeye y’amafaranga kugira ngo abana b’abakene bagere mu ishuri bazabashe kwibeshaho mu gihe kizaza. Gusaba imfashanyo nk’iyo ni ngombwa. Gutanga imfashanyo nk’iyo umuntu yigomwa na byo ni ngombwa. 

Hari ikindi inyigisho ya none ishaka kutubohoraho: kwizirika ku bidafite ireme. Twavuze iby’isi muri rusange n’amafaranga. Ariko ni ngombwa no gutekereza ku bindi bintu duhibibikanira nyamara bitifitemo ireme ry’ubuzima. Ni ngombwa gushishoza igihe cyose mu bivugwa, mu bishyirwa imbere n’abantu kugira ngo tutavaho twibagirwa imigirire tubwirizwa n’Ivanjili ya YEZU KRISTU. Ibintu byose bijyanye no gushimwa, ibyubahiro, igihagararo, ubwiza bw’inyuma…ibyo byose n’aho abantu benshi baba ari byo bimirije imbere, nta kavuro igihe cyose bidahuje n’ugushaka kw’Imana Data Umubyeyi wacu. “Mukunda kwigira intungane mu maso y’abantu, ariko Imana izi imitima yanyu. Koko icyo abantu baha agaciro, ni cyo kiba kigayitse mu maso y’Imana”. Uwabatijwe nyuma agatana akimika iby’isi, niyumva iri jambo rya YEZU akaryemera, azakira. 

UMUBYEYI BIKIRA MARIYA UTABARA ABAKRISTU ADUHAKIRWE

SINGIZWA YEZU KRISTU WAZUKIYE KUDUKIZA

Inyigisho: Muri ingoro y’Imana

Inyigisho ku ya 9 Ugushyingo 2012: Umunsi Kiliziya y’i Laterano yeguriweho Imana 

Isomo rya1: 1Kor3, 9b-11.16-17; Ivanjili: Yh 2, 13-22 

Inyigisho yateguwe na Diyakoni Théoneste NZAYISENGA, Seminari Nkuru ya Nyakibanda

Muri ingoro y’Imana

Bavandimwe, kuri uyu wa gatanu, tariki ya 9 ugushyingo Kiliziya irahimbaza umunsi mukuru Kiliziya y’i Laterano, Katedrale y’i Roma, yeguriweho Imana. Kwizihiza uyu munsi rero birakwiye, kuko mu mateka y’ugucungurwa kwacu, Kiliziya nk’ingoro y’Imana ifite agaciro gakomeye.

Mu gihe cy’Abayisraheli no mu muco w’Abayahudi by’umwihariko, ingoro yari ikimenyetso cy’uko Imana ituye rwagati mu muryango wayo. Ingoro nkuru, icyicaro cy’Uhoraho kikaba i Yeruzalemu. Iyo umuyisraheli yaganaga Ingoro yumvaga yishimye, anezerejwe no gusanga Imana. Bityo, bakayihunda ibyishongoro, ibisigo n’indirimbo ( Zaburi). Izo zaburi kandi bazitaga indirimbo za Siyoni (Yeruzalemu); zikarata cyane cyane umugi mutagatifu Imana yitoranyirije, hamwe n’Ingoro ituyemo. Nyamara mu kurata Yeruzalemu ni Imana ubwayo babaga basingiza. ( urugero rwa bene izo Zaburi ni nk’iya 46; 48; 76; 84; 87; 122).

Yezu na we, ageze i Yeruzalemu yahamije agaciro k’ingoro y’Imana, igihe yirukanye abayicururizagamo. Bityo agenura ko ari We ngoro nyayo y’Imana, Isakramentu ry’Imana mu bantu. Ibyo abihamya agira ati: Nimusenye iyi ngoro, mu minsi itatu nzaba nongeye kuyubaka. Iyo ngoro Yezu yavugaga, yari umubiri we.

Pawulo Mutagatifu we, yerekanye ko ingoro y’Imana ari imitima y’abantu. Nuko abwira abakristu b’i Korinti ko batagombye kwibagirwa na rimwe ako gaciro kadasanzwe bakesha ubumwe bwabo na Kristu. Ibyo yabivuze muri aya magabo: “Ubwo se ntimuzi ko muri Ingoro y’Imana, kandi ko Roho w’Imana abatuyemo? Nihagira rero usenya ingoro y’Imana, Imana na we izamusenya. Kuko Ingoro y’Imana ari ntagatifu, kandi iyo ngoro ni mwebwe” (1 Kor 3, 16-17).

Bavandimwe, amasomo matagatifu y’uyu munsi adushishikariza kutarangarira ingoro y’inyuma yubatswe n’amaboko y’abantu, ahubwo tukarangamira ingoro y’umutima, n’ugomba kuyituzwamo Yezu Kristu Umwami wacu.

Ariko kandi tukazirikana ko ingoro ya mbere yatuyemo ari Bikira Mariya utasamanywe icyaha nk’uko Pawulo Mutagatifu yabihamirije Abanyagalati: “Igihe cyagenwe kigeze, Imana yohereje Umwana wayo, avuka ku mugore, kandi avuka agengwa n’amategeko, kugira ngo acungure abari bakigengwa n’amategeko, maze duhabwe kuba abana Imana yihitiyemo” (Gal 4, 4-5).

Kutarangarira ingoro y’inyuma gusa n’ubwo ifite agaciro gakomeye, bidushyikiriza kandi bikatwumvisha ukwicisha bugufi kwa Yezu: “Nuko Jambo yigira umuntu abana natwe”(Yh 1, 14). Ibi kandi bitwigisha guhora twiteguye, tugasukura imitima yacu, tukayisohoramo kandi tukayimuramo ibyo tuyicururizamo bituma twimura Kristu, igahora itatse nk’umugeni warimbiye umugabo we. Ni yo mpamvu mu isengesho ry’ikoraniro ry’uyu munsi dusenga tuti: “Nyagasani Mana yacu, wowe wiyubakiye ingoro ihoraho mu mabuye mazima y’indobanure, gwiza muri Kiliziya yawe ingabire za Roho Mutagatifu, maze uwo muryango w’abayoboke bawe uhore wiyongeramo ishyaka ryo kubaka Yeruzalemu yo mu ijuru”. 

Umubyeyi Bikira Mariya aduhakirwe!

Inyigisho: Umunyabyaha wisubiyeho atera ibyishimo mu ijuru

Inyigisho yo kuwa kane w’icyumweru cya 31 B,

Ku wa 8 ugushyingo 2012 

Isomo 1: Fil 3, 3-8; Ivanjili : Lk 15,1-10 

Inyigisho yateguwe na Diyakoni Théoneste NZAYISENGA, Seminari Nkuru ya Nyakibanda

Umunyabyaha wisubiyeho atera ibyishimo mu ijuru 

Bavandimwe, mu Ivanjili y’uyu munsi, Yezu Kristu akoresheje umugani w’intama yazimiye, n’uw’igiceri cyatakaye, aratwereka uburyo umunyabyaha wisubiyeho atera ibyishimo mu ijuru kurusha intungane mirongo cyenda n’urwenda zidakeneye kwisubiraho. Ubusanzwe, Imana ntiyanga umunyabyaha ahubwo yanga icyaha. Ni na yo mpamvu yohereje Umwana wayo ngo abe incungu y’abanyabyaha. Ariko nanone kumenya no kwemera ko umuntu ari umunyabyaha bikaba intambwe ya mbere y’umukiro. Nk’uko umuntu agira ibyishimo byinshi iyo abonye icyo yari yataye, ni ko Imana yishima iyo ibonye umunyabyaha wisubiyeho. Yezu rero arashaka kumvisha Abafarizayi ko batagomba kwijujutira ko yakira abanyabyaha ahubwo ko na bo bagomba kubakira neza bataretse kwisubiraho ubwabo. 

Bavandimwe, kwisubiraho bivuga guhinduka (conversion). Uku guhinduka kukaba gutera umugongo ibikorwa bibi, kwivugurura no kugarukira Imana uyobowe n’Ivanjili. Ni ukugana Yezu Kristu ugamije kunga ubumwe na we. Ibi byose ariko bikaba mu mitekerereze, mu myumvire no mu bikorwa. Guhinduka kwa muntu ni icyifuzo Imana yagize kuva kera kugeza n’ubu, muri wa mugambi wayo wo gucungura muntu. Nyamara uyu mugambi ntiwakirwa na bose uko amasekuruza yagiye asimburana. Kenshi ariko bigaterwa n’ukwikuza kwa muntu. Uku kwikuza ni ko kwaranze ababyeyi bacu ba mbere (Adamu na Eva) maze basuzugura Imana , bashaka kureshya na yo , barya ku mbuto z’igiti yari yarababujije. Ubu bwirasi bwatumye abo mu gihe cya Nowa bahitanwa n’umwuzure. Ubwirasi kandi kwaranze abubakaga umunara w’i Babeli igihe bibwiraga ko ubwenge n’imbaraga byabo bizabafasha kureba aho Imana ituye. Abayisiraheli na bo baranzwe n’ubwirasi igihe birengagije Imana yabavanye mu bucakara bwa Misiri, maze bakicurira ikimasa cy’umuringa ngo bagisenge. Mu gihe cya Yezu ho, Abigishamategeko n’Abafarizayi bari barigize imbonera bagahora bijujutira Yezu wasangiraga n’abasoresha n’abanyabyaha. Bibwiraga ko ari bo ntugane, bibabera impamvu yo kudahindurwa n’inyigisho za Yezu, ariko We ntahweme kubereka ko guhinduka ari yo nzira ya mbere y’umukiro. No mu gihe cya Pawulo byabaye uko. Abanyafilipi bagaragaje ko ubutungane bwabo babukesha kubahiriza amategeko n’imico ya Kiyahudi nko kugenywa. Pawulo we, ntiyahwemye kubereka ko ubutungane bukomoka ku kwemera Kristu, ababwira ati: “ Ibyo byose byampeshaga agaciro, nasanze ari igihombo, kubera Kristu. Kubera We, nemeye guhara byose no kubyita umwanda, kugira ngo nunguke Kristu”. Bavandimwe, ntituzahabwa agaciro n’inkomoko, amasakramentu twahawe cyangwa duhabwa, ubutumwa ubu n’ubu dufite muri Kiliziya cyangwa muri Leta. Bene ibyo ni ukwiringira iby’umubiri nk’Abanyafilipi bagiraga bati: “twaragenywe, turi inkomoko ya Israheli, turi Abahebureyi, turi Abafarizayi mu gukurikiza amategeko no gutunga ubutungane buyakomokaho”. Muri ibi byose Pawulo yaberetse ko abatambutse, kandi ko bitamurutira kumenya no gukunda Umwami we,Yezu Kristu. 

Bavandimwe, burya ngo ubugabo butisubiyeho bubyara ububwa. Ni ngombwa gufata umugambi wo kwisubiraho no guhinduka, tukakira Inkuru nziza y’umukiro Yezu Kristu ahora atuzanira. Icyubahiro n’izindi nyungu z’isi ntizigateshe agaciro urukundo n’icyubahiro tugomba Imana na mugenzi wacu. Ikindi kandi Kunangira umutima ni indwara mbi kandi yibasiye benshi muri iki gihe. 

Ibi biranyibutsa umusirikari ukomeye wari umukoloneli, bukeye agiye ku rugamba yitura mu cyobo kirekire. Abo yayoboraga ntibabimenya, ariko bumva umuntu utaka. Ubwo batangira ubutabazi bwihuse. Bamaze kumuhambira ku migozi no ku nzego baramuzamura, bakimugeza hejuru babona ni koloneli, bihutira gutera amasaruti bamuha icyubahiro, umugozi urabacika yongera kwituramo araca. Binyibukije kandi umusaza wari waranze kubatizwa. Umunsi umwe araremba kugera aho gupfa. Abakristu bari baturanye bibanga mu nda, bajya guhuruza Padiri ngo barebe byibura ko yabatizwa. Padiri ngo ahagere abajije umusaza niba yakwemera kubatizwa, avuga mu ijwi riranguruye ati: “Ntimumfatirane”. Akivuga atyo aba aranogotse. 

Bavandimwe, kuki icyubahiro n’ikuzo by’isi byatubera intandaro y’urupfu kandi urupfu rw’iteka? Kuki umuntu yanangira umutima kugeza ashizemo umwuka kandi Imana ihora iteze amaboko ngo yakire umunyabyaha wicujije? Ni byo yavugishije Ezekiyeli umuhanuzi igira iti: “ Ntabwo nishimira urupfu rw’umuntu uwo ari we wese, nimuhinduke maze mubeho” (Ezk 18, 32).

Umubyeyi Bikira Mariya aduhakirwe!